Pragina


Pragina inggih punika anak sané geginannyané ngigel. Ring basa Indonésia ketahnyané kabaos Penari. Anaké punika seneng pisan ngigel, punika mawinan ngigel punika kadadosang silih tunggil pangupa diriné. Wenten taler sané nganggén geginanné puniki kadadosang pagaén sané ngamedalang jinah, sané kaanggén ring kahuripan sadina-dina. Mawinan ring Bali punika kasub tekén budayané, punika mawinan akéh krama Baliné seneng nari tur dados pragina.
Sekadi umum, sang sane prasida kabaosang pragina inggih punika “gelar” kesenian profesional sane kaicen olih krama Bali majeng ring seniman panggung utamannyane pragina lan pragina (aktor-penari). Nanging, manut panampen saking makudang-kudang wikan seni Bali, murda puniki wantah kapatutang majeng pragina lan pragina sane kantun aktif lan sane sampun yukti-yukti nadosang seni sasolahan pinaka geginaan (profesi) lan gagunan (alat daya tarik). Wenten kalih definisi pragina sane sampun nglimbak ring sajeroning krama Bali. Kapertama, pragina inggih punika seniman/seniman seni pertunjukan (penari/aktor). Ring Kamus Bali-Indonesia sane kasusun olih Panitia Penyusun Kamus Bali-Indonesia kaunggahang pragina mawit saking kruna gina sane mateges ayu utawi becik. Ring basa Bali, pangater pra utawi kadang per, sane lianan kaanggen nyihnayang linggih utawi sekaa. Manut ring indike punika, parinama pragina kaanggen nujuang seniman tari. Kaping kalih, sakadi sane katelatarang olih I Made Sija, seniman saking Bona/Gianyar, kruna “pragina” mawit saking kruna “para,” sane mateges akeh, lan “gina,” sane mateges profesi. Paragina, sane salanturnyane dados “pragina,” mateges anak sane madue makudang-kudang kawagedan seni. Kalih teges punika sakadi saling dukung tur prasida kaanggen ring pragina.[1]
Ring sor puniki wantah pragina sane dumun lan/utawi kantun kaloktah ring kalangan pecinta seni pertunjukan ring Bali: Cokorda Oka Tublen, I Nyoman Kakul, I Wayan Geria, I Made Kredek, I Nyoman Pugra, I Gusti Getut Raka, Ni Nyoman Rindi, I Made Monog, Ida Kegus, Ni Renpa, Made Raka, Ribuwati, I Gusti Ngurah Windia, Ni Gusti Ayu Raka Rasmi, Ni Luh Menek, I Made Liges, Anak Agung Raka Payadnya, I Made Jimat, Ni Nyoman Tjandri, I Nyoman Catra, I Made Widastra, I Nyoman Durpa.
- ↑ admin (2011-07-12). "Resensi Buku: Pragina". ISI BALI (ring Inggris). Kaaksés 2026-07-16.