Ascension
Ascension je ostrvo u Južnom Atlantiku,[1] udaljeno je oko 1600 km od obale Afrike. Predstavlja pridruženu teritoriju britanskog prekomorskog posjeda Sveta Helena, od koga je udaljen oko 1287 km na sjeverozapadu. Ostrvo je dobilo ime po danu kada je otkriveno, po prazniku Uzašašća.[2]
Historija
[uredi | uredi izvor]Historija ostrva Ascension usko je povezana sa samim okeanom. Ascension je 1501. godine otkrio portugalski moreplovac, a tokom narednih stoljeća većinu posjetilaca činili su pomorci u potrazi za sigurnošću i svježim mesom. Značajni istraživači poput Williama Dampiera, Jamesa Cooka i Charlesa Darwina svraćali su na ostrvo Ascension, a rane mape prikazuju okean prepun života. Taj osjećaj udaljene ispostave koja pruža utočište umornim putnicima zadržao se do danas, a kultura pomaganja onima u nevolji se nastavila njegovati i sada prilikom pristanka jedrilica i brodova.[3]
Između prvog trajnog naseljavanja ostrva 1815. godine i 1922. godine, ostrvom Ascension upravljala je Britanska Kraljevska mornarica, a sa pravnog stanovišta ono se tretiralo kao brod, tačnije nazivalo se „HMS Ascension”. Na ostrvu je prvobitno bio stacioniran vojni garnizon kako bi se spriječio svaki pokušaj spašavanja Napoleona iz njegovog zatočeništva na Svetoj Heleni, a kasnije je ono odigralo ključnu ulogu kao baza za brodove koji su patrolirali afričkom obalom radi provođenja britanske politike suzbijanja ropstva.[3]
Geografija
[uredi | uredi izvor]Glavni grad Ascensiona je Georgetown, koji ima oko 450 stanovnika. Ostrvo je udaljeno približno 2253 kilometara od obale Brazila i 1.000 milja od obale Afrike. Pored toga, ostrvo Ascension je udaljeno oko 800 milja od Svete Helene i 1610 km od ostrva Tristan da Cunha. Kroz historiju, Ascension je služio kao važno središte za snabdijevanje ugljem i sigurno utočište za brodove i komercijalne avione, naročito u vrijeme kada su se hidroavioni koristili za međunarodni zračni saobraćaj. Ostrvo je također služilo kao britanska zračna i pomorska baza tokom Drugog svjetskog rata.[4]
Ascension je najpoznatiji po aerodromu Wideawake, koji zajednički koriste britansko i američko vojno zrakoplovstvo. Britanske oružane snage su obimno koristile ostrvo za vrijeme falklandskog rata.
Na ostrvu Ascension Island je jedna od pet zemaljskih antena (ostale su: Kwajalein, Diego Garcia, Colorado Springs i Hawaii) koje pomažu u radu GPS navigacionog sistema.[5][6]
Geologija
[uredi | uredi izvor]Značajan dio terena ovog ostrva je vrlo pusto i sačinjeno od vulkanskih čunjeva i tokova lave, a tlo ostrva pretežno čine komadi ohlađene, izlomljene lave. Smatra se da se posljednja vulkanska erupcija na ostrvu dogodila u šesnaestom vijeku. Ascension sadrži brojne alkalne stijene, kao što su riolit, trahit, trahiandezit i bazalt. Ostrvo također manjka vegetacijom i faunom, gotovo bez drveća na njegovim obalama.[4]
Demografija
[uredi | uredi izvor]Ostrvo Ascension je 2016. godine imalo procijenjenu populaciju od samo 806 stanovnika, uključujući 556 osoba sa Svete Helene i 250 osoba ostalih nacionalnosti. Na ostrvu postoji pet naselja: Traveler’s Hill, Wide-awake Airfield, Cat Hill, Georgetown i Two-Boats. Na planini Green Mountain nalaze se i kuće koje služe kao rezidencija administratora ostrva Ascension, a povremeno u njima borave i posjetioci. Prema tome, ostrvo Ascension gotovo da nema stalnih stanovnika: svako ko živi na ostrvu mora imati ugovor o radu. Pored toga, svim turistima potrebna je pismena dozvola od administratora lično.[4][7]
Kako stanovništvo raste, sve su učestaliji zahtjevi da se stanovnicima ostrva prizna pravo stalnog boravka, što je britanska vlada privremeno razmatrala, međutim na kraju je odlučeno da se taj prijedlog potpuno odbaci.[7]
Također pogledajte
[uredi | uredi izvor]- Internet domena .ac
- Sveta Helena
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ "Ascension Island (Island) • Mapy.com". Mapy.com (jezik: engleski). Pristupljeno 14. 9. 2026.
- ↑ "Ascension Island - NASA Science" (jezik: engleski). 31. 3. 2003. Pristupljeno 14. 9. 2026.
- 1 2 "CULTURAL HERITAGE". Ascension Island (jezik: engleski). Pristupljeno 14. 9. 2026.
- 1 2 3 Facts, Geoffrey Migiro in World (13. 8. 2019). "Where Is Ascension Island?". WorldAtlas (jezik: engleski). Pristupljeno 14. 9. 2026.
- ↑ https://www.faa.gov/about/office_org/headquarters_offices/ato/service_units/techops/navservices/gnss/gps/controlsegments
- ↑ "GPS Ground Segment - Navipedia". gssc.esa.int. Pristupljeno 13. 8. 2025.
- 1 2 "Ascension Island Population 2026". World Population Review (jezik: engleski). 20. 8. 2026. Pristupljeno 14. 9. 2026.
