Guérande

Guérande
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Loirerria
Departamendua	Loira Atlantikoa
Alkatea	Nicolas Criaud (en)
Izen ofiziala	Guérande
Posta kodea	44350
Geografia
Koordenatuak	47°19′41″N 2°25′45″W
Azalera	81,44 km²
Altitudea	0 m, 60 m eta 21 m
Mugakideak	Herbignac, Batz-sur-Mer, La Baule-Escoublac, Le Pouliguen, Saint-André-des-Eaux, Saint-Lyphard, Saint-Molf eta La Turballe
Demografia
Biztanleria	16.804 (2023ko urtarrilaren 1a)
8.752 (%52,5)   (%47,5) 7.923
Dentsitatea	206 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuak	Dinkelsbühl, Dolgellau eta Castro Marim
ville-guerande.fr

Guérande (bretainieraz: Gwenrann) Bretainiako udalerria da. Administratiboki Frantziako Loira Atlantikoa departamenduan dago, Loirerria eskualdean, eta Bro Naoned lurralde historikoan. Azken erroldaren arabera 16.804 biztanle zituen 81,4 km²-ko azaleran.

Geografia

Izen bereko penintsulan kokaturik dago, kostaldean, Saint-Nazairetik 19 kilometro mendebaldera eta Nantestik 80 kilometrotara.

Guéranderen inguruan 1.700 hektareatako gatzaga erraldoia dago. IX mendean hasi ziren ustiatzen eta 1500 urterako gaur egun eraikita dagoenaren %80a jadanik egina zegoen.

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Herbignac, Batz-sur-Mer, La Baule-Escoublac, Le Pouliguen, Saint-André-des-Eaux, Saint-Lyphard, Saint-Molf eta La Turballe.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa

Guérande

Le Pouliguen (5,6 km)

La Turballe (6,3 km)

La Baule-Escoublac (6,4 km)

Batz-sur-Mer (6,8 km)

Saint-Molf (7,0 km)

Le Croisic (7,2 km)

Historia

Monumento megalitiko ugari daude, honek erakusten du K.a. 5200-2200 urteen artean populatua egon zela eta toki garrantzitsua izan zela. Burdin Aroaren amaieran bi tribu galiarrek hartu zuten penintsula, Venetiak iparraldean kokatu ziren eta Namneteak hegoaldean. Bigarren hauek erromatarren aliatu bihurtu ziren eta garapen handia izan zuten, iparraldeko venetiak ordea erahilak edo esklabu gisa salduak izan ziren. III mendean lurraldea ebangelizatua izan zen, Nantesko Saint Clair apezpikua nagusitu zen horretan.

VI mendean bretoiak iritsi ziren eta hauek sortu zuten lehenengo herrixka, gaur egun Guérande dagoen tokian. Bretainiako lehen dukea zen Nominoe-ren garaian, 848 inguruan, apezpikuaren egoitza bihurtu zen denbora labur batez eta honek hiriaren garapen handia ekarri zuen. X mendean hiri gotortua bihurtu zen eta Erdi Aroan Bretainiako historiako pasarte garrantzitsuak gertatu ziren bertan, esate baterako Bretainiako Oinordetza Gerraren amaierako bake ituna bertako Saint Aubin elizako aldarean sinatu zen 1365eko larunbat santuan. 1381 urtean Ingelesen eta Frantsesen arteko borrokan Bretainia neutrala izango zen agiria ere berta sinatu zen.

XV mendean harresi handiek inguratu zuten Guérande. XVI mendean zehar Roueneko merkatariek bertako gatza erosi zuten eta hiria aberastu egin zen. Hurrengo mendeetan hiri burgesa bihurtu zen. XV eta XVI mendetako etxe ugari eraitsi eta granitozko eraikinak altxatu zituzten hauek, hiriaren eraikin guztien %50a eraldatu zen horrela.

Ondasun nabarmenak

• Harresiak: Frantzian ongien mantentzen den harresietakoa da. XIV eta XVI mendeen artean eraiki ziren eta 1.434 metrotako luzera dute. Lau ate ditu, denetan aipagarriena Saint-Michel atea da. 1877an Frantziako monumento historiko izendatu zuten.
• Saint Aubin kolegiata: VI mendean jadanik bazen eliza txiki bat bertan. Hainbat aldiz suntsitua izan zen eta beste hainbatetan berreraikia. 1853an Frantziako monumento historiko izendatu zuten.
• Notre-Dame la Blanche eliza: XIV mendeko eliza gotikoa da. 1910an izendatu zuten Frantziako monumento historiko.
• Guérandeko gatzagak: Ramsarko hitzarmenaren barnean ezarri ziren 1971ean. Urtean 15.000 tona gatz ekoizten da eta 300 tona gatz-lore.
• Brière Natur Parkea: 490 km² hartzen dituen parkea da, hauetatik 170 km² hezeguneen osatzen dute. Grand-Lieuko aintzira dago barnean, Frantziako aintzira handiena neguan.
• Inguruan hainbat herrixka polit daude, hala nola, Clis, Saillé, Careil, La Madeleine...

Jaialdiak

Bi jaialdi nagusi ospatzen dira Guéranden:

• Jaialdi zeltiarra (abuztuan)
• Erdi Aroko jaialdia (maiatzean)

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 7.923 gizon, 8.752 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.11   95+   0.48 0.45   90-94   1.36 1.62   85-89   2.29 3.33   80-84   3.71 4.58   75-79   4.80 7.56   70-74   8.39 8.68   65-69   9.16 7.65   60-64   8.42 6.68   55-59   7.99 8.07   50-54   6.82 6.29   45-49   7.07 4.56   40-44   6.07 5.49   35-39   5.00 4.49   30-34   4.40 4.46   25-29   3.80 4.33   20-24   2.40 6.07   15-19   4.39 6.65   10-14   4.55 5.29   5-9   5.16 3.65   0-4   3.74
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	32	31	31	3	37	−10	−22	−37	−12	−4	−48	−45	−21	−27	−51	−72	−55	−79
Jaiotzak	159	138	143	130	140	132	112	119	132	131	112	137	138	150	124	108	124	96
Heriotzak	127	107	112	127	103	142	134	156	144	135	160	182	159	177	175	180	179	175

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Guérande udalerrian 16.460 biztanle zeuden eta 8.086 elkarbizitza unitate, hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 36,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).

16.460biztanle

8.086elkarbizitza-unitate

2,04lagun elkarbizitza-unitateko

5.135familia

Udalerria

% 21

% 34

% 9

% 36

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 5.135 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (2.767). Guraso bakarreko 707 familietatik 550etan ama zen guraso bakarra. 3.057 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 991k seme-alaba bakarra zuten etxean, 855k bi, eta 231k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.660 bikoteetatik 184tan (% 11,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.

2.767

1.660

707

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean3.057

Seme-alaba bat991

Bi seme-alaba855

Hiru seme-alaba180

Lau edo gehiago51

15 urte edo gehiago zituzten 14.523 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 38,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,0). 80 urte edo gehiagoko 1.175 biztanleetatik 993 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 182 kolektibitateren batean.

Bakarrik bizi da

15-24% 6

25-39% 17

40-54% 13

55-64% 22

65-79% 26

80 +% 39

Bikotean bizi da

15-24% 14

25-39% 66

40-54% 73

55-64% 71

65-79% 71

80 +% 46

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,9 izatezko bikotean eta % 6,2 PACS bidez lotuta). % 21,6 ezkongabeak ziren, % 7,7 alargunak eta % 7,6 dibortziatuak.

Ezkonduta% 46,9

Ezkongabea% 21,6

Izatezko bikotean% 9,9

Alarguna% 7,7

Dibortziatuta% 7,6

PACS bidez lotuta% 6,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,9), erdi-mailako lanbideak (% 15,9), enplegatuak (% 14,6), goi-mailako langileak (% 10,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,9) Loira Atlantikoa departamenduko batez bestekoaren (% 28,2) gainetik dago. 118 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,5).

Udalerria

% 10

% 16

% 15

% 9

% 39

Loira Atlantikoa

% 16

% 17

% 14

% 13

% 28

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	1.660	% 20,5
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	2.759	% 34,1
Guraso bakarrekoak	697	% 8,6
Kide bakarrekoak	2.924	% 36,2
Bestelakoak	46	% 0,6
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	2.767	% 53,9
Seme-alabadun bikoteak	1.660	% 32,3
Guraso bakarrekoak	707	% 13,8
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	3.057	% 59,5
Seme-alaba bat	991	% 19,3
Bi seme-alaba	855	% 16,7
Hiru seme-alaba	180	% 3,5
Lau seme-alaba edo gehiago	51	% 1,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	6.812	% 46,9
Izatezko bikotean	1.441	% 9,9
PACS bidez lotuta	905	% 6,2
Ezkongabea	3.141	% 21,6
Alarguna	1.113	% 7,7
Dibortziatuta	1.110	% 7,6
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	118	% 1,5
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	511	% 6,3
Goi-mailako langileak	845	% 10,5
Erdi-mailako lanbideak	1.289	% 15,9
Enplegatuak	1.177	% 14,6
Eskulangileak	767	% 9,5
Erretiratuak	3.147	% 38,9
Bestelakoak	231	% 2,9
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 10.006 etxebizitza zeuden. Horietatik 8.023 egoitza nagusi ziren, 1.268 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 715 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (7.288), eta apartamentuak gutxi ziren (2.564). Egoitza nagusietatik 5.584 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.295 alokairuan zeuden, 536 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 143 doan lagata.

10.006etxebizitza

8.023egoitza nagusi

7.288etxe

2.564apartamentu

Etxebizitza multzoa

8.023

1.268

Egoitza nagusia (8.023)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1.268)Hutsik (715)

Etxe mota

7.288

2.564

Etxea (7.288)Apartamentua (2.564)

Jabetza egoera

5.584

2.295

Jabeak (5.584)Alokairuan (2.295)HLM (536)Doan lagata (143)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.229).

Eraikuntza garaia

1919 aurretik776

1919-1945182

1946-1970590

1971-19902.229

1991-20052.087

2006-20201.846

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (3.998). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (3.813 etxebizitzatan). 6.632 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 3.784 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.694tan bi edo gehiago.

Gela kopurua

1 gela192

2 gela828

3 gela1.370

4 gela1.635

5 gela edo gehiago3.998

Berogailu mota

2.389

3.813

1.340

Gas sarea (2.389)Fuel-olioa (296)Elektrizitatea (3.813)Gas botila (184)Bestelakoak (1.340)

Aparkalekua eta ibilgailuak

6.632aparkalekua

3.784ibilgailu 1

3.694ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	8.023	% 80,2
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	1.268	% 12,7
Hutsik	715	% 7,1
Etxe mota
Etxeak	7.288	% 72,8
Apartamentuak	2.564	% 25,6
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	192	% 2,4
2 gela	828	% 10,3
3 gela	1.370	% 17,1
4 gela	1.635	% 20,4
5 gela edo gehiago	3.998	% 49,8
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	776	% 9,7
1919-1945	182	% 2,3
1946-1970	590	% 7,4
1971-1990	2.229	% 27,8
1991-2005	2.087	% 26,0
2006-2020	1.846	% 23,0
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	5.584	% 69,6
Alokairuan	2.295	% 28,6
HLM	536	% 6,7
Doan lagata	143	% 1,8
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	2.389	% 29,8
Fuel-olioa	296	% 3,7
Elektrizitatea	3.813	% 47,5
Gas botila	184	% 2,3
Bestelakoak	1.340	% 16,7
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	6.632	% 82,7
Ibilgailu bat	3.784	% 47,2
Bi ibilgailu edo gehiago	3.694	% 46,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 9.836 biztanleetatik 7.685 aktibo ziren (% 78,1), horietako 7.049 lanean (% 71,7) eta 636 langabezian (aktiboen % 8,3).

9.83615-64 urteko biztanle

% 78,1aktibo

% 71,7lanean

% 8,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,1

25-54 urte% 95,5

55-64 urte% 58,8

Gizonak% 79,4

Emakumeak% 76,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,6

BEPC, brebeta% 15,0

CAP-BEP% 10,0

Batxilergoa% 8,3

Goi-mailako +2% 5,7

Goi-mailako +3/4% 7,8

Goi-mailako +5% 5,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

2.152 ez-aktibotik 763 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,5), 825 erretiraturik zeuden (% 38,3) eta 564 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,2).

Ez-aktiboak

% 35

% 38

% 26

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria

% 9

% 18

% 29

% 26

% 16

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 8.650 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 7.049 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.

8.650enplegu udalerrian

% 83,3soldatapeko

% 16,7ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.630 eurokoa zen, eta biztanleen % 8 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

28.630 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.150 €

% 8,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 11,5

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 15,4

18-29 urte% 15,3

30-39 urte% 10,7

40-49 urte% 10,8

50-64 urte% 9,6

65-74 urte% 7,2

75 urte eta gehiago% 6,9

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 4,3

Errentariak% 26,7

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 74,5

Pentsio/erretiroak% 25,6

Ondarea, bestelakoak% 11,3

Gizarte-prestazioak% 4,4

Zuzeneko zergak−% 15,8

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 68,0, ez-soldatapekoen errenta % 4,2, langabezia-sariak % 2,3.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 1.169 komertzioetatik, 111 erauzte enpresak ziren, 17 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 43 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 137 eraikuntza enpresak ziren, 276 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 16 garraio enpresak ziren, 71 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 14 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 61 finantziazio enpresak ziren, 66 higiezinen enpresak ziren, 141 zerbitzu enpresak ziren, 129 administrazio publikoko enpresak ziren eta 82 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 226 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 13 banku bulegoak, 4 funerariak, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 3 autoeskolak, 11 igeltseroak, 26 margolariak, 22 zurginak, 23 iturginak, 14 argiketariak, 7 eraikuntza enpresak, 15 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 36 jatetxeak, 23 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 5 apaindegiak.

2009an zeuden 104 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 4 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 2 120 m² baino gutxiagoko dendak, 12 okindegiak, 3 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 6 liburu dendak, 21 arropa dendak, 15 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 7 altzari dendak, 5 kirol-dendak, 2 drogeria, 6 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 8 lore-dendak ziren.

2000. urtean Guérande udalerrian 81 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.295 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, 6 botika eta 3 anbulantzia zegoen.

2009an 3 haur-eskola eta 9 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Guérande udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.601 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 893 eta lizeo teknologikoetan 379.

Iruditegia

• 
  Saint Aubin kolegiata.
• 
  Guérandeko harresiak.
• 
  Saint-Michel atea.
• 
  Alde zaharra.
• 
  Grand-Lieuko aintzira.
• 
  Brière Natur Parkea.
• 
  Guérandeko gatzagak.
• 
  Jaialdi zeltiarra.
• 
  Bissin-go zutarria.

Kanpo estekak

• (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

• Datuak: Q501971
• Multimedia: Guérande / Q501971