Pieter Jacob Andriessen
| Pieter Jacob Andriessen | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persoonsgegevens | ||||
| Pseudoniem(en) | Pieter Jacobsz | |||
| Geboortedatum | 17 december 1815 | |||
| Geboorteplaats | Den Haag | |||
| Overlijdensdatum | 19 maart 1877 | |||
| Overlijdensplaats | Amsterdam | |||
| Geboorteland | ||||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | schrijver, onderwijzer | |||
| Werken | ||||
| Genre(s) | jeugdliteratuur | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Werken in collectie | Nationaal Museum van Wereldculturen,[1] CODA Museum,[2] Stedelijk Museum Amsterdam[3] | |||
| Links | ||||
| Dbnl-profiel | ||||
| ||||
Pieter Jacob Andriessen ('s-Gravenhage, 17 december 1815 – Amsterdam, 19 maart 1877) was een Nederlandse schrijver en onderwijzer.
In 1844 werd hij hoofdonderwijzer te Amsterdam, een functie die hij uitoefende tot in 1872. Hierna wijdde hij zich volledig aan het schrijven. Hij overleed te Amsterdam en werd te Rustoord begraven, waar ook een gedenkteken voor hem onthuld werd.
Zijn eerste boeken werden uitgebracht onder het pseudoniem Pieter Jacobsz. Dit waren Adolf of de verloren zoon; De minnezanger van Gravinne Ada; en De Schoondochter. Onder zijn eigen naam schreef hij 'eene geheele reeks van romantische verhalen voor jongelieden, voornamelijk aan de vaderlandsche geschiedenis ontleend, verder verhalen voor meisjes en voor jongere kinderen'.[4]
Samen met W.J. Hofdijk schreef hij Panorama van Neerlands verleden. Samen met zijn dochter Suze Andriessen schreef hij vlak voor zijn dood Het Heidebloempje: een verhaal uit onzen tijd, voor meisjes.[5]
Bibliografie
[bewerken | brontekst bewerken]- ca. 1837 - Uitboezeming bij het overlijden van ... de koningin der Nederlanden, op den 12 October 1837 (Digitale versie)
- 1844 - Jezus, de volmaaktste leermeester. Een broederlyk woord aan onderwyzers en opvoeders der jeugd (Digitale versie)
- 1845 - Handleiding tot het leeren stellen van brieven, ingerigt voor kinderen uit den fatsoenlijken stand, ten einde hen, van de eerste beginselen af, in het stellen te oefenen (voor jonge jufvrouwen) (Digitale versie)
- 1847-1848 - Praktische logika, of Verzameling van opgaven tot het redekunstig ontleden van voorstellen en volzinnen
- Eerste stukje: Bevattende de enkelvoudige en veelvoudige voorstellen (Digitale versie)
- Tweede stukje: Bevattende de zamengestelde voorstellen, de enkelvoudige en zamengestelde volzinnen en de perioden (Digitale versie)
- 1849 - Tony en Armand, of De gevolgen van den omgang met goede en het verkeer met slechte menschen (Digitale versie)
- 1850 - Gids tot het leeren schrijven van zuiver Engelsch (Digitale versie)
- 1850 - Adolf en Clara, of Hoe ons land een republiek werd. Een verhaal uit de eerste jaren van den tachtigjarigen oorlog (Digitale versie)
- Tussen 1950 en 1890 - Arme Lena en andere verhalen (Digitale versie)
- 1852 - Bijbelsche geschiedenis, ten gebruike voor scholen en catechisatiën (Digitale versie)
- 1854 - Handleiding tot het leeren stellen van brieven en het maken van opstellen over opgegevene onderwerpen, ingerigt voor kinderen uit den fatsoenlijken stand, ten einde hen, van de eerste beginselen af, in het stellen van oefenen (voor jonge heeren) (Digitale versie)
- 1856 - De schoondochter, of De zedelijke kracht van het Evangelie (onder het pseudoniem Pieter Jacobsz)
- 1e deel (Digitale versie)
- (2e deel) (Digitale versie)
- 1856 - Marie en Pauline, of Nederigheid en hoogmoed (Digitale versie)
- 1859 - Eenige plaatjens voor de stereoskoop. Novellen van Pieter Jacobsz (Digitale versie)
- 1859 - Allereerste beginselen der rekenkunde. Bevattende de vier hoofdregelen met geheele en onbenoemde getallen (Digitale versie)
- 1860 - De zoon van den zeeroover, of Hoe de Nederlandsche Republiek groot werd. Een verhaal uit het tweede tijdperk van den Tachtigjarigen oorlog, 1584-1609 (Digitale versie)
- 1861 - De weezen van Vlissingen, of Hoe onze Republiek onafhankelijk werd. Een verhaal uit het derde tijdperk van den Tachtigjarigen oorlog (Digitale versie)
- 1862 - De schildknaap van Gijsbrecht van Aemstel. Een verhaal uit den laatsten tijd van het Hollandsche Huis (Digitale versie)
- 1862 - De zeeman tegen wil en dank, of Amsterdam in den aanvang der eerste stadhouderlooze regering (Digitale versie)
- 1863 - De deserteur, of De Fransche overheersching en Nederlands herstelling. 1810-1813 (Digitale versie)
- 1863 - Emma van Bergen, of Wereldzin en Christendom. Eene schets uit het leven (Digitale versie)
- 1863 - De Prins en Johan de Witt, of Ons land in het tweede tijdperk der eerste stadhouderlooze regeering (Digitale versie)
- ca. 1863 - Amsterdam op den 15den en 16den November 1813 (Digitale versie)
- 1864 - Het huisgezin van den Raadspensionaris, of Hoe de eerste stadhouderlooze regeering een einde nam (Digitale versie) 2e (gewijzigde) dr. (Digitale versie)
- ca. 1864 - Ferme jongens. Verhalen en schetsen voor de Nederlandsche jeugd (Digitale versie)
- 1865 - De kinderen van den zoetelaar, of Nederland gedurende de eerste regeeringsjaren van prins Willem III (Digitale versie)
- 1865 - De tamboer bij Quatrebras en Waterloo, of De tweede verlossing van Nederland, 1814-1815 (Digitale versie)
- 1866 - De val van een koningshuis, of Het eerste tijdperk van de Fransche Revolutie (Digitale versie)
- 1866 - Hein Versteeg, of Eb en vloed in 't leven. Een volksboek voor jongens (Digitale versie)
- 1866 - Koning en stadhouder, of Nederland gedurende de laatste regeeringsjaren van Willem III (Digitale versie)
- 1867 - Neerlands roem. Vertellingen voor de Nederlandsche jeugd uit het leven van eenige beroemde mannen, die ons vaderland heeft opgeleverd door G. van Sandwijk; op nieuw bewerkt door P.J. Andriessen. Bundel met biografieën van Adriaan Floriszoon, Hermanus Boerhave, Hugo de Groot, Jacob Cats, Hubert Cornelisz. Poot, Filips Willem (prins van Oranje), Johan Willem Friso, Menno (baron van Coehoern), Jan Pietersz. Koen, Jan Camphuis, Frank van Borselen, Jacob Simonsz. de Rijk, Willem IJsbrandsz. Bontekoe, Jan Carel Josephus van Speyk, Jan Steen, Rembrandt van Rhijn, Johannes Henricus Nieuwold, Pieter Nieuwland en Hendrik Franciscus Tollens (Digitale versie)
- 1867 - De dageraad van een keizerstroon, of Het tweede tijdperk van de Fransche revolutie (Digitale versie)
- 1867 - Een zoon van Friesland, of Nederland gedurende den Spaanschen successieoorlog (Digitale versie)
- 1868 - Hilda's vertellingen. Een eerste leesboek voor kinderen van zes tot acht jaren (Digitale versie)
- 1868 - Avondvertellingen van tante Agatha. Een tweede leesboek, volgede op Hilda's vertellingen (Digitale versie)
- 1868 - De Muiderkring, of vijftien jaren van den bloeitijd onzer letterkunde, 1623-1637 (Digitale versie)
- 1869 - Zangbloesems. Bundel twee- en driestemmige zangstukjes (Digitale versie)
- 1869 - Albertine, of zelfverloochening (Digitale versie)
- 1869 - Avondvertellingen van Tante Agatha. Een tweede leesboek, volgend op Hilda's vertellingen. 3e dr, 1879, herzien door A. Heinsius
- 1869 - Erlo, de heidenknaap, of Nederland gedurende het Tweede stadhouderlooze bestuur (Digitale versie)
- 1869 - De kolossus der negentiende eeuw, of Frankrijk in den bloeitijd van het keizerrijk (Digitale versie)
- 1869 - Nieskruid. Bevat: 1. Negen photographietjes; 2. Op welke twee wijzen men naar de Oostindiën komt; 3. Altijd pret; 4. Al te kort (Digitale versie)
- 1869 - De suppoost aan de Bank van Leening, of de laatste levensjaren van Joost van den Vondel, 1657-1679 (Digitale versie)
- 1870 - Bladen uit de geschiedenis van ons vaderland (Digitale versie)
- ca. 1870 - Vier gamins van Parijs (Digitale versie)
- 1871 - 1870, of De strijd tusschen twee groote volken (Digitale versie)
- 1871 - Iets anders. Bevattende een beschrijving van de provincien Zuid-Holland en Utrecht
- 1871 - Een onderdrukte koningszoon, of De jeugd van Frederik den Groote van Pruisen (Digitale versie)
- 1871 - Het begin van den strijd, of De regeeringsjaren van Prins Willem IV, 1747-1751 (Digitale versie)
- 1872 - Vorst en dichter, of hoe Pruisen onder Frederik den Tweede groot werd (Digitale versie)
- 1872 - De republiek in woeling en strijd, of de regeeringsjaren van Prins Willem V. 1751-1795 (Digitale versie)
- 1872 - De kinderen van den Hugenoot. Een tafereel van de vervolging der protestanten onder Lodewijk XIV (Digitale versie)
- 1872 - Land of water? Een beschrijving van de provincie Noord-Holland (Digitale versie)
- 1873 - De leerschool der dieren. Prettige en leerrijke fabelen, aan onze kinderen verteld door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- 1873 - Columbus, de ontdekker eener nieuwe wereld (Digitale versie)
- 1873 - De Bataafsche Republiek, of Nederland onder den invloed van Frankrijk, 1795-1806 (Digitale versie)
- 1873 - Eva (Digitale versie)
- 1873 - Giacopo Foscari, het slachtoffer van Middeleeuwsche wreedheid en familiehaat. Eenige bladzijden uit de geschiedenis van de republiek van Venetië (Digitale versie)
- 1873 - Het hof van Koning Lodewijk, of Nederland als koningrijk Holland, 1806-1810 (Digitale versie)
- 1873 - Twee groote vorsten uit vroeger tijd. Verhalen aan de geschiedenis van Engeland en Zweden ontleend (Digitale versie)
- 1873-1874 - Oranje Nassau. leven en heldendaden van de vorsten uit dat stamhuis (Digitale versie)
- 1874 - Koning en veldheer, of Frederik de Groote in en na den zevenjarigen oorlog. Dertig jaren uit het leven van Frederik den Tweeden van Pruisen, 1756-1786 (Digitale versie)
- 1874 - Lotwisselingen op den troon. Twee bladzijden uit het boek der geschiedenis. Bevat: 1. De laatste vorst van een groot geslacht; 2. Het slachtoffer der heerschzucht (Digitale versie)
- 1874 - Langs doornen en distelen. Een verhaal (Digitale versie)
- 1874 - Feestgeschenk voor onze jongens en meisjes bij het zilvren feest van Z.M. den Koning, 12 mei 1849-1874 (Digitale versie)
- 1874 - Gedenkboek der nationale feestviering van den 12den Mei 1874, zooals die op genoemden datum en andere dagen in Nederland heeft plaats gehad (Digitale versie)
- 1874 - s Konings zilveren feest : geschiedenis van het tijdperk van vijfentwintigjarigen vrede, 1849-1874 (Digitale versie)
- 1874 - Leiden in 1573 en 1574 (Digitale versie)
- 1874 - Geschiedenis van het tijdperk van vijfentwintigjarigen vrede, 1849-1874
- ca. 1874 - Een Gentsche vrijheidszoon. Een episode uit de geschiedenis van Vlaanderen, 1335-1345 (Digitale versie)
- 1875 - De Amsterdamsche brandweer, of De kamp tegen het vuur. Een verhaal voor Neerlands knapen en meisjes (Digitale versie)
- 1875 - Evangelie en Friezen, of Hoe het Christendom onder onze heidensche voorvaderen kwam, 677-754 (Digitale versie)
- 1875 - De tocht naar Rusland, of Het begin van den val van 't Keizerrijk. 1812. Afzonderlijk te lezen vervolg op: De val van een koningshuis, of Het eerste tijdperk van de Fransche revolutie; De dageraad van een keizerstroon, of Het tweede tijdperk der Fransche revolutie; De Kolossus der negentiende eeuw, of Frankrijk in den bloeitijd van het keizerrijk (Digitale versie)
- 1875 - Op Markestein. Een boek voor meisjes (Digitale versie)
- 1875 - De vrijheidsoorlog, of, de opstand der Batavieren en Kaninefaten tegen de Romeinsche overheersching, 69-70 (Digitale versie)
- 1875 - Door het kreupelbosch tot den troon. De jeugd van prinses Elizabeth, Koningin van Engeland, 1533-1558 (Digitale versie)
- 1875 - Wat zich onder de aarde bevindt en wat men daarmee doet (Digitale versie)
- 1876 - De dierenwereld in plaatjes en schetsjes (Digitale versie)
- 1876 - Elba en Sint-Helena, of De dubbele val van het Eerste Keizerrijk, 1814-1821. Afzonderlijk te lezen vervolg op: De val van een koningshuis, of Het eerste tijdperk der Fransche revolutie; De dageraad van een keizerstroon, of Het tweede tijdperk der Fransche revolutie; De kolossus der negentiende eeuw, of Frankrijk in den bloeitijd van het keizerrijk; De tocht naar Rusland, of Het begin van den val van het keizerrijk, 1812 (Digitale versie)
- 1876 - De Hollandsche Robinson Crusoë. Een leerzaam en prettig verhaal voor de Nederlandsche jeugd (Digitale versie)
- 1876 - De trouwe Turk en Hoe een arme knaap een geacht man werd (Digitale versie)
- 1876 - Steeds tegengewerkt. Een tafereel uit de Middeleeuwen (Digitale versie)
- 1876 - De dochter van den fabrikant. Een verhaal uit onzen tijd voor meisjes (Digitale versie)
- 1877 - Een twaalfjarige dichter. Drie gedichten van P. A. de Génestet op twaalfjarigen leeftijd vervaardigd (Digitale versie)
- 1877 - Het Heidebloempje. Een verhaal uit onzen tijd, voor meisjes (Digitale versie)
- 1877 - Jansje de sloddervos. Een verhaal voor meisjes (Digitale versie)
- 1877 - Uit ons dorp. Drie verhalen voor meisjes. Bevat: Jansje de sloddervos; Annes kanarietje; Het verdwaalde kind (Digitale versie)
- 1877 - De erfenis eener moeder. Omslagtitel: De nalatenschap (Digitale versie)
- 1877 - Uit stad en dorp. Drie verhalen voor meisjes. Bevat: Mina de snoepster; De gebroken vaas; De gevolgen der ongehoorzaamheid (Digitale versie)
- 1877 - Gedenkschriften van een poedel (Digitale versie)
- 1877 - De geschiedenis van een blinkenden gulden en andere verhalen (Digitale versie)
- 1879 - Opstellen en schetsen. Bevat ook: Iets over den schrijver, H.W. Bloem
- ca. 1880 - De vrouw van de Wolfsgrove, of Het Valkhof te Niumage onder Karel den Grooten. 786-814 (Digitale versie)
- 1882 - Panorama van Neerlands verleden door P.J. Andriessen en W.J. Hofdijk (Digitale versie)
Vertalingen
[bewerken | brontekst bewerken]- 1846 - Masterman Ready, or The wreck of the Pacific door Captain Marryat, 1841; ingerigt ten gebruike der scholen, door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- 1863 - De historie van twee appeljongens, of Hoe een grootpapa zijnen kleinkinderen rekenen leerde. Een heel leerzaam verhaal. Vert. van: L'arithméthique du grand-papa. Histoire de deux petits marchands de pommes van Jean Macé; naverteld voor onze kinderen naar het Frans door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- 1863 - De nieuwe moeder de Gans. Sprookjes uit de nieuwe doos van Jean Macé; voor de Nederlandsche jeugd bewerkt door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- 1864 - Een Engelsche jongen op een Hollandsche school. Vert. van: Luke Ashleigh, or School-life in Holland, naar het Engelsch van Alfred Elwes bewerkt door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- 1867 - De zilveren schaatsen. Een schets uit het Noord-Hollandsche volksleven. Vert. van: Hans Brinker, or The silver skates door M.E. Dodge; naverteld uit het Engels door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- 1871 - De koopman van Antwerpen. Eenige bladzijden uit den tijd van de vervolging der protestanten in Nederland en Engeland : getrokken uit het dagboek van Ernst Verner. Vert. van: The royal merchant door William H.G. Kingston, 1870; naverteld (naar het Engelse origineel) door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- 1872 - Insulinde, of De lotgevallen van Wouter van Doorn. Vrij bewerkt naar: In the Eastern Seas door William Henry Giles Kingston, 1871 (Digitale versie)
- 1873 - Esther en Agatha. Twee verhalen door Clementine Helm; vert. uit het Duits en bew. door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- ca. 1873 - Jacob Eerlijk door kapitein Marryat; omgew. door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- 1874 - Tusschen mal en dwaas, of Wat een meisje te genieten en te lijden heeft, eer zij de wereld in is. Vert. van: Backfischchen's Leiden und Freuden door Clementine Helm, 1863 (Digitale versie)
- 1875 - Anna van Geierstein. Vert. van: Anne of Geierstein door Sir Walter Scott, 1829; voor de Nederlandsche jeugd bewerkt door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- 1875 - De talisman door Sir Walter Scott; voor de Nederlandsche jeugd bewerkt door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- 1875 - Sprookjes uit de tooverwereld van Jean Macé; voor de Nederlandsche jeugd bew. door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- 1876 - Selim en Kalulu, of De Arabier en de heiden. Een geschiedenis uit Midden-Afrika. Vert. van: My Kalulu, prince king and slave door Henry M. Stanley, 1873; uit het Engels naverteld door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- 1876 - Een nichtje met zeven neven. Vert. van: Eight cousins, or The aunt-hill door Louisa M. Alcott, 1874; bewerkt uit het Engels door P.J. Andriessen (Digitale versie)
- 187? - Twaalf ambachten, dertien ongelukken, 1610-1616, en andere verhalen. Bevat: Twaalf ambachten, dertien ongelukken; Een vroolijke snaak; Reis van een gezelschap Landverhuizers naar Amerika. Door iemand die de reis heeft meegemaakt (Digitale versie)
- 187? - Voor 't jonge volkje
- 3e kwartaal 19e eeuw - De strandlooper. Een verhaal uit de duinen der Noordzee van W.O. von Horn ; omgewerkt door P.J. Andriessen
Over P.J. Andriessen
[bewerken | brontekst bewerken]Michiel van Kempen, 'De West tussen Romantiek en realisme.' In: K.D. Beekman, M.T.C. Mathijsen-Verkooijen, G.F.H. Raat (ed.), De talisman / door Sir Walter Scott; voor de Nederlandsche jeugd bewerkt door P.J. Andriessen, De as van de Romantiek: opstellen aangeboden aan prof dr W. van den Berg bij zijn afscheid als hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Amsterdam: Vossiuspers AUP, 1999, pp. 114-128. (Over Marie en Pauline, of Nederigheid en hoogmoed, [1856].)
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
- Een biografie van P.J. Andriessen in Schrijvers en dichters (dbnl biografieënproject I).
- ↑ NMVW-collectiewebsite; geraadpleegd op: 16 januari 2020; genoemd als: P.J. Andriessen; NMVW-identificatiecode: 77542.
- ↑ "Oranje Nassau : leven en heldendaden van de vorsten uit dat stamhuis"; geraadpleegd op: 14 maart 2021.
- ↑ "Albertine."; geraadpleegd op: 7 september 2021.
- ↑ 'Pieter Jacob Andriessen', in: Biographisch woordenboek der Noord- en Zuidnederlandsche letterkunde.
- ↑ '"Het Heidebloempje" staat nog op naam van P.J. Andriessen, die het kort voor zijn dood aan den uitgever beloofde, maar is eigenlijk haar werk', ingezonden stuk in Algemeen Handelsblad van 10-01-1920.