Jacek Stwora

Jacek Stwora

Jacenty Ziemowit Stwora

Data i miejsce urodzenia	24 marca 1918 Kraków
Data i miejsce śmierci	21 kwietnia 1994 Kraków
Narodowość	polska
Dziedzina sztuki	proza, reportaż
Epoka	polska literatura współczesna
Odznaczenia
Nagrody
Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia Nagroda Miasta Krakowa Nagroda Prasy Włoskiej w kategorii „Dokument” na Prix Italia w Turynie

Jacek Stwora

rotmistrz
Data i miejsce urodzenia	24 marca 1918 Kraków
Data śmierci	21 kwietnia 1994
Przebieg służby
Lata służby	1939–1940 i 1943–1947
Siły zbrojne	Wojsko Polskie Wojsko Polskie we Francji Polskie Siły Zbrojne
Jednostki	24 pułk ułanów im. Stanisława Żółkiewskiego, 10 Brygada Kawalerii Pancernej, 24 pułk ułanów
Stanowiska	dowódca plutonu czołgów
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa: kampania wrześniowa I kampania francuska II kampania francuska kocioł Falaise-Chambois kampania belgijsko-holenderska wyzwolenie Bredy walki o Wilhelmshaven

Jacek Stwora, właśc. Jacenty Ziemowit Stwora (ur. 24 marca 1918 w Krakowie, zm. 21 kwietnia 1994 tamże) – polski prozaik, reportażysta, autor audycji radiowych, weteran II wojny światowej.

Życiorys

Urodził się w rodzinie Stanisława i Stefanii z Godulów. W 1936 roku zdał maturę w III Państwowym Gimnazjum im. Jana III Sobieskiego w Krakowie, następnie podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jako pisarz debiutował w 1935 roku na łamach prasy codziennej, należał do Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej. Jako recytator występował min. w Jamie Michalika oraz w Domu Katolickim.

Zmobilizowany do służby w 24 pułku ułanów, walczył w kampanii wrześniowej. Po klęsce Polski przedarł się przez Słowację, Węgry i Jugosławię do Francji, w której obronie wziął udział. Po rozformowaniu 10 Brygady Kawalerii Pancernej przedostał się do wolnej strefy, w latach 1941–1943 przebywał na terenie Hiszpanii, gdzie był więziony min. w obozie koncentracyjnym w Miranda de Ebro. Po ucieczce z obozu przedostał się na brytyjski Gibraltar skąd dopłynął do Szkocji, w której zaciągnął się do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Przeszedł cały szlak bojowy odtworzonego 24 pułku ułanów jako dowódca plutonu czołgów. W czasie wojny publikował wspomnienia, opowiadania i wiersze w pismach „Wrócimy” i „Salamandrze. Miesięczniku 1 Dywizji Pancernej”.

Po zdemobilizowaniu w 1947 roku zdecydował się na powrót do Polski, do rodzinnego Krakowa gdzie w latach 1947–1952 pracował jako redaktor w Polskim Radiu, w 1948 zapisał się do Polskiej Partii Robotniczej. W 1952 roku został zwolniony radia i wyrzucony z partii z przyczyn politycznych, pracował jako robotnik na terenie Nowej Huty. W 1956 roku przyjęty z powrotem do Polskiego Radia, przywrócono mu także prawa członkowskie w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Zajmował się pisaniem słuchowisk i reportaży, publikował również w min. „Życiu Literackim” i „Polityce”. W latach 80 XX w. wielokrotnie brał udział w spotkaniach byłych żołnierzy 24 pułku ułanów w Kraśniku, podpisał także „Oświadczenie pisarzy krakowskich” solidaryzujących się ze strajkującymi.

W 1950 roku poślubił Alicję Kamińską (1922–1985), aktorkę teatrów w Warszawie, Łodzi, Sosnowcu i Krakowie, z którą miał syna Wojciecha (ur. 1951) i córkę Magdalenę (ur. 1954).

Zmarł w 1994, pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera PAS 54-płd-po prawej Denkerów).

Awanse

• plutonowy podchorąży – 1939
• porucznik
• rotmistrz – 1947

Twórczość literacka

• Zbój i żołnierz, czyli cnota ocalona (napisane wspólnie z Leszkiem Herdegenem)
• Dzielnica szwarckopów
• Co jest za tym murem?
• Szukam panny Emilci
• Kataryniarz i złoty tron
• Nadspodziewany początek bankietu
• Rajski plac

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1967)
• Krzyż Walecznych (1940)
• Złota Odznaka „Za Pracę Społeczną dla miasta Krakowa” (1965)

Nagrody

• Nagroda Miasta Krakowa (1959)
• Nagroda prasy włoskiej w kategorii „Dokument” na Prix Italia w Turynie za reportaż Pasja, czyli misterium Męki Pańskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej widziane (1972)
• Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za całokształt twórczości (1977)

Bibliografia

• Lesław M. Bartelski: Polscy pisarze współcześni, 1939–1991: Leksykon. Wyd. Nauk. PWN. ISBN 83-01-11593-9.{{Cytuj książkę}} Nieznane pola: 1.
• ipsb.nina.gov.pl