Jump to content

Lucsemburg

Lucsemburg
Groussherzogtum Lëtzebuerg (Lucsemburgish)
Grand-Duché de Luxembourg (Frangish)
Großherzogtum Luxemburg (Germaanish)
BrattaghArmys
Jarroo-raa: Mir wëlle bleiwe wat mir sinn"
"By Vie Lhien Tannaghtyn Myr ta Shin

Arrane ashoonagh: “Ons Heemecht"
("Y Thalloo Ghooghyssagh Ain")
”
Arrane reeoil: “De Wilhelmus"[a]”
Preeu-valley
(as y balley smoo)
Lucsemburg (ard-valley)
49°36′N 06°07′E / 49.600°N 6.117°E / 49.600; 6.117
Çhengaghyn oikoilÇhengey ashoonagh:
Lucsemburgish
Çhengaghyn reiragh:
ReiltysMonarkaght vunraghtoil pharlamaidagh unnaneagh
• Ard-diucGuillaume V
• Ard-vinishterLuc Frieden
Çhionnal slattyssaghChamber of Deputies (en)
Neuchrogheydys
• Veih Impiraght y Rank as ardjaghey myr Ard-diucaght Lucsemburg9 Mean Souree 1815
• Cummaltys liorish Impiraght y Ghermaan car y Chied Chaggey Dowanagh1 Luanistyn 1914
• Seyrsnys veih Reich Mooar y Ghermaan1944/1945
Eaghtyr
• Yn clane2,586.4 km2 (175oo)
998.6 mi ker 
Earroo yn phobble
• Ooley-pobble 2009493,500[1] 
• Coontey-pobble690,959[2] 
• Glooaght186/km2 (59oo)
481/mi ker
LTS (CCC)Ooley 2008
• Yn clane$40.091 billoon[3] (97oo)
• Yn dooinney$82,440[3] (2h)
LTS (ennymagh)Ooley 2008
• Yn clane$54.973 billoon[3] (65oo)
• Yn dooinney$113,044[3] (1d)
Gini (2017)Ardjaghey 34.9 (anchorrymid veanagh) [4]
ALD (2007)▲ 0.960[5] (feer ard) (6oo)
Argideuro (€)[b] (EUR)
Cryss hraa+1 (CET)
• Sourey (THHL)+2 (CEST)
Coad çhellvane+352
Coad ISO 3166LU
TLD yn eddyr-voggyl.lu[c]
luxembourg.public.lu

Ta Lucsemburg, ny Ard-diucaght Lucsemburg dy h-oikoil (Lucsemburgish: [Groussherzogtum Lëtzebuerg] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help), Frangish: [Grand-Duché de Luxembourg] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help), Germaanish: [Großherzogtum Luxemburg] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help)), ny çheer veg hallooinit 'syn Oarpey Heear. T'ee çhemmit liorish y Velg, y Rank, as y Ghermaan. Ta begnagh lieh-villoon cummaltee ayns Lucsemburg as ad cummal ayns çheer ta 2,586 kilometeryn kerrinagh (999 meeilaghyn kerrinagh) er eaghtyr.[6]

Ta Lucsemburg ny deynlaghys reihdagh ard-whaiylagh lesh reeriaght vunraghtoil; t'ee fo reirey ec Ard Diuc, as t'ee ny h-Ard-Diucaght yerrinagh 'sy theihll. Ta tarmaynys ny çheerey feer lhiasit, lesh Lane Troar Sthie yn dooinney s'yrjey rere y TAE (IMF) as Banc y Theihill. Ta'n scansh shendeeagh as strateyshagh goaill toshiaght ec y vunneeaght eck myr doon ass yn eash Romanagh as myr ynnyd cashtal da eearley Frankagh ayns ny Mean Eashyn Leah V'ee ny doon scanshoil er y raad Spaainagh nar va'n Spaainey ny cummaght Oarpagh s'troshey as ee cleayney y lieh heear jeh'n theihll er feie car ny 16-oo as ny 17-oo eashyn.

Ta Lucsemburg ny bun-oltey jeh'n Unnaneys Oarpagh, RCAH, RCTL, ny h-Ashoonyn Unnaneysit, Benelux, as yn Unnaneys Oarpagh Heear, as eh shen aahoilshey magh tuarym politickagh er son co-hymey cahnagh, politickagh as tarmaynagh. Ta balley Lucsemburg, y preeu-valley as y balley smoo, kione-cherroo shiartanse dy undinyssyn as jantyssyn jeh'n Unnaneys Oarpagh.

Ta Lucsemburg ny soie er scarrey cultooragh eddyr yn Oarpey Romanagh as yn Oarpey Ghermaanagh, as ee yeeassaghey cliaghtaghyn veih ny tradishoonyn shen er lheh. Ta Lucsemburg ny çheer tree-hengagh; ta staydys oikoil ec Germaanish, Frangish as Lucsemburgish. Faagail magh dy vel Lucsemburg ny steat neuvonnagh, ta'n çheer ny çheer Chatoleagh son y chooid smoo.

Noteyn

[reagh | reagh y bun]
  1. ↑ Cha nel "De Wilhelmus" cosoylagh rish "Het Wilhelmus" y Çheer Injil
  2. ↑ Roish 1999: franc Lucsemburg
  3. ↑ Ta .eu ymmydit myrane lesh çheeraghyn elley yn Unnaneys Oarpagh.

Imraaghyn

[reagh | reagh y bun]
  1. ↑ "Au 1er janvier 2009 le Luxembourg compte 493 500 habitants". Le Portail des Statistiques du Grande-Duché de Luxembourg. 2009. Feddynit er 05-05-2009. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= (help)
  2. ↑ "lustat.statec.lu". Feddynit er 5 Luanistyn 2026.
  3. 1 2 3 4 "Luxembourg" (ayns Baarle). International Monetary Fund. Feddynit er 01-10-2009. {{cite web}}: Check date values in: |accessdate= (help)
  4. ↑ "www.cia.gov". Er ny hashtey veih y lhieggan bunneydagh er 9 Jerrey Geuree 2021.
  5. ↑ (Baarle) Human Development Report 2009. Ny h-Ashoonyn Unnaneysit. Feddynit magh er 5 Jerrey Fouyir 2009
  6. ↑ (Baarle) Ard-Diucaght Lucsemburg

49°49′N 6°08′E / 49.817°N 6.133°E / 49.817; 6.133