Jump to content

तर्क

विकिपिडिया नं
नेपाललिपि परिक्षण: 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑁𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐥𑐬𑐶𑐎𑑂𑐲𑐞 𑐥𑑁 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐾𑐟: तर्क 𑐟𑐶𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑄𑑋
Depiction of inference using modus ponens
Logic studies valid forms of inference like modus ponens
Visualization of how to translate an English sentence into first-order logic
Formal logic needs to translate natural language arguments into a formal language, like first-order logic, to assess whether they are valid. In this example, the letter "c" represents Carmen while the letters "M" and "T" stand for "Mexican" and "teacher". The symbol "∧" has the meaning of "and".
Diagram of argument terminology used in logic
Argument

तार्किक शास्त्र वा तर्क बाय् च्वःप्वः (पुलां भाय् च्वथप्वथ) बाय् हुनि[१] वैध प्रदर्शन व अनुमानया सिद्धान्तया सीकेज्या ख। तर्क दर्शनया छगू शाखा ख, शास्त्रीय triviumया छगू भाग ख, व नापं गणितया छगू शाखा ख।

तार्किक शास्त्र औपचारिक प्रणालीय् बयान व बहसया संरचना नाप संबंधित दु। तार्किकीया मातहतय् वैधता, भ्रम व विरोधाभास, संभाव्यता छ्येला याइगु तर्कक्रिया, बहस आदि ला। तर्कयात थौंकन्हे बहस सिद्धान्तय् छ्येलिगु या।

तर्कया प्रकृति

[सम्पादन]

तार्किक फार्मया अवधारणा तर्कया केन्द्रय् ला। तार्किक संस्कृतिइ छगू तर्कया वैधता उकिया तार्किक रूपय् आधारित जुइ व उकिया सामग्रीइ निर्धारित जुइमखु। पारम्परिक एरिस्टोटलियन सिल्लोजिस्टिक (Aristotelian syllogistic) तर्क व आधुनिक प्रतीकात्मक तर्क औपचारिक तार्किकीया दसु ख।

  • अनौपचारिक तर्क प्राकृतिक भाषा बहसया अध्ययन ख। भ्रम (fallacies)या अध्ययन अनौपचारिक तर्कया छगू विशेष महत्वपूर्ण शाखा ख। प्लेटोया खँल्हाबल्हा अनौपचारिक तर्कया बाँलाःगु दसु ख।
  • औपचारिक तर्क इन्फरेन्सया सीकेज्या ख गुकिलि विशुद्ध औपचारिक विषयय् विषययात स्पष्ट याना सीकिगु जुइ। (छगू इन्फरेन्सय् विशुद्ध औपचारिक विषय वबिले दै गबिले उकियात छुं निश्चित चीज वा गुणं प्रभाव मयाइगु छगू पूर्ण अमूर्त नियम छ्येला व्यक्त याये छिनी। एरिस्टोटलया ज्याय् तर्कया प्राचीनतम ज्ञात औपचारिक अध्ययन खनेदु गुकियात आधुनिक औपचारिक तर्कय् लिपांगु झिन्गुगु शताब्दीइ दुथ्यात। तर्कया यक्व परिभाषाय् तार्किक निष्कर्ष व विशुद्ध औपचारिक विषयया निष्कर्षयात छगू हे कथं कायेगु या। थुकिलिं तर अनौपचारिक तर्क शून्यया धारणा प्रस्तुत मया,छाये धाःसा छुं नं औपचारिक तर्कं प्राकृतिक भाषाया दक्वं सूक्ष्म अंतरयात व्यक्त यायेमफु।)

स्वयादिसँ

[सम्पादन]

लिधंसा

[सम्पादन]
  1. ↑ तुलाधर, कमल रत्न (१९९६). English–Nepalbhasa Wordbook (𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷-𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅 𑐳𑐦𑐹), with रमेश काजी स्थापित; रुक्मिणी श्रेष्ठ; ओम चरण अमात्य, न्हापां (in en,new), येँ, नेपाः: भुलुखा पिथना.