Naar inhoud springen

Han Kang

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Nobelprijs voor Literatuur 2024  Han Kang
Han Kang in 2014
Han Kang in 2014
Persoonsgegevens
Geboortedatum 27 november 1970
Geboorteplaats Gwangju
Geboorteland Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan Yonsei University (1989 – 1993)Bewerken op Wikidata
Beroep schrijver
Werkveld(en) Koreaanse literatuur,[1] Korean poetry[1]Bewerken op Wikidata
Oriënterende gegevens
Jaren actief 1990
Werken
Genre(s) Poëzie, Romans
Bekende werken De Vegetariër
Erkenning en lidmaatschap
Prijzen en onderscheidingen 이상문학상 (2005),[2] International Booker Prize (The Vegetarian; 2016),[3][4][5] Premio Malaparte (Mensenwerk; 2017),[6][7] San Clemente Rosalía-Abanca-prijs voor buitenlandse romans (The Vegetarian; 2019), Prix Médicis étranger (Ik zeg geen vaarwel; 2023),[8] Nobelprijs voor de Literatuur (2024),[9][10] Ho-Am-kunstprijs (2024)[7]Bewerken op Wikidata
Nobelprijs voor Literatuur
Jaar 2024
Reden Voor haar intense poëtische proza dat historische trauma's confronteert en de kwetsbaarheid van het menselijk leven blootlegt.
Handtekening
Handtekening
Links
(en) IMDb-profiel
Website
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Han Kang (Gwangju, 27 november 1970) is een Zuid-Koreaanse schrijver.[11] In 2024 won zij de Nobelprijs voor Literatuur.

Leven

[bewerken | brontekst bewerken]

Han Kang is een dochter van een schrijversfamilie: haar vader is romanschrijver Han Seung-won, haar broers zijn ook schrijver.[12][13][14] Ze studeerde Koreaanse literatuur aan de Yonsei University in Seoul.[11][15]

Prijzen

[bewerken | brontekst bewerken]

In de loop van haar carrière ontving ze de Yi Sang Literary Prize, de Today’s Young Artist Award en de Korean Literature Novel Award.[11] In 2016 won ze de International Booker Prize voor fictie voor De Vegetariër, samen met vertaler Deborah Smith.[16] Ze was de eerste Koreaanse auteur die genomineerd werd voor de prijs.[17] In 2024 werd ze onderscheiden met de Nobelprijs voor Literatuur voor "haar intense poëtische proza, waarin ze historische trauma's onder ogen ziet en de kwetsbaarheid van het menselijk leven blootlegt."[18][19] Ze is de tweede Zuid-Koreaanse Nobelprijswinnaar (na Kim Dae-jung[20]) en de eerste Aziatische vrouw die de Nobelprijs voor literatuur kreeg.[21]

Werk in Zuid-Korea

[bewerken | brontekst bewerken]

Han Kang begon haar literaire carrière als dichter. Later werd zij bekend als romanschrijver. Haar debuutroman werd in 1995 gepubliceerd.[22] Ze publiceerde zeven romans die onder meer werden vertaald in het Nederlands, Engels, Frans, Arabisch en Spaans.[23] Hans werk paste lang niet binnen wat in Zuid-Korea werd gezien als de Koreaanse 'nationale literatuur': het voldeed niet aan de conventionele verwachtingen van wat nationale literatuur moest zijn, qua stijl, thema of aanpak. Daardoor waren haar boeken niet algemeen beschikbaar en werd ze als schrijver gemarginaliseerd. De Nobelprijs die ze in 2024 ontving werd echter wel gepassioneerd gevierd in Zuid-Korea en gezien als een erkenning van de Koreaanse literatuur en cultuur.[24][25]

Bekendheid buiten Zuid-Korea

[bewerken | brontekst bewerken]

Buiten Zuid-Korea werd Han Kang bekend met de roman De vegetariër, een roman over de beslissing van een vrouw om te stoppen met het eten van vlees en de verwoestende gevolgen van deze daad van passieve rebellie.[13][26] De vegetariër is in meer dan dertig talen vertaald[23] en was het eerste van haar boeken die in het Nederlands is vertaald.[27] Recensies beschreven hoe Han Kang inspiratie vond voor het schrijven van De vegetariër in de dichtregel van Yi Sang: ‘Ik geloof dat mensen planten moeten zijn.’[28][29] Zelf zei Han hierover dat de rol van deze versregel tijdens het schrijven van De vegetariër werd overdreven.[30] In 2014 vertaalde Monique Eggermond De vegetariër uit het Engels in het Nederlands.[31]

Over de studentenopstand in Gwangju in 1980 schreef Han Kang de roman Mensenwerk.[13][32] Hoewel ze ten tijde van deze opstand net naar Seoul was verhuisd, was deze gebeurtenis in haar geboortestad was een vormende ervaring voor haar.[11][13][14] Ze bezocht archieven om zo veel mogelijk ooggetuigenverslagen van de Gwangju-opstand te bestuderen voor het schrijven van Mensenwerk.[13] De jongen waarop de hoofdpersoon uit de roman is gebaseerd woonde een tijdje in het voormalige huis van de familie Han.[13] Ze schreef hierover in het laatste hoofdstuk van Mensenwerk.[33] Han Kang won de Malaparte Prijs 2017 met de Italiaanse vertaling van Mensenwerk, Atti Umani, vertaald door Adelphi Edizioni.[34] Het boek werd door Deborah Smith in het Engels vertaald als Human Acts, en uit het Engels naar het Nederlands door Monique Eggermont.[35]

Over de herinneringen aan het verlies van haar oudere zus, een baby die twee uur na haar geboorte stierf, schreef Han Kang Wit, haar derde in het Nederlands vertaalde boek.[11][36][37] Wit is volgens de schrijfster een mengeling van roman en prozagedicht.[13] Ze schreef het boek tijdens een verblijf van drie maanden in Warschau.[13] Wit werd genomineerd voor de International Booker Prize 2018.[38] Wit is in het Engels vertaald als The White Book door Deborah Smith, en uit het Engels naar het Nederlands door Marijke Versluys.[15]

In 2023 verscheen Han Kangs eerste direct uit het Koreaans vertaalde roman in het Nederlands, Ik zeg geen vaarwel, vertaald door Mattho Mandersloot. Mandersloot ontving eerder de Korean Literature translation award voor zijn vertalingen van gedichten van Choi Jeong-rye.[39]

In 2025 vertaalde Mandersloot Hans dichtbundel Ik leg de avond in een la, in 2026 verscheen zijn vertaling van Inkt en bloed in het Nederlands, een roman oorspronkelijk in 2010 in Zuid-Korea gepubliceerd. In deze roman over rouw vermengde Han Kang fictie, essay en poëzie. Essays uit een fictief boek van de hoofdpersoon zijn in deze roman opgenomen.[14]

Vertaalproces

[bewerken | brontekst bewerken]

De vegetariër en Mensenwerk, de eerste twee vertaalde romans van Han Kang werden uit het Engels vertaald in het Nederlands. Monique Eggermond, de vertaler van zowel De vegetariër als Mensenwerk,[27][40] zei in een interview dat het niet vaak gebeurt dat een vertaling uit een andere taal wordt overgenomen. Volgens haar kwam dit omdat er weinig vertalers van Koreaans naar Nederlands zijn. Monique Eggermond beschouwde zichzelf niet als expert op Koreaanse literatuur; De vegetariër was de eerste Koreaanse roman die zij vertaalde. Ze kreeg de vertaling aangeboden.[31] Het was voor haar technisch geen moeilijke vertaling, maar de vertaling was wel moeilijk door het zware onderwerp van de roman.[31] Ze deed er ruim vier maanden over.[31]

Deborah Smith vertaalde de roman De vegetariër vanuit het Koreaans naar het Engels. Zij bood de roman zelf aan aan de uitgeverij, omdat de roman al in andere talen was vertaald.[41][42] Han Kang spreekt Engels en het was de enige vertaling waarover ze via e-mail zelf direct met de vertaler kon corresponderen.[41] Han Kang keurde de vertaling goed, maar er was dispuut bij Zuid-Koreaanse letterkundigen over de vrijheden die Smith heeft genomen bij het vertalen.[43][44] Deborah Smith vertaalde ook Human Acts en The White Book.[45]

Mattho Mandersloot vertaalde Ik zeg geen vaarwel uit het Koreaans. Een Koreaans-Nederlands woordenboek bestaat er niet, zei hij in een interview over vertalen uit het Koreaans.[46] Daarom maakte hij vertalingen vooral uit zijn hoofd, en had hij contact met mensen die Koreaans als moedertaal spreken. In talen als het Koreaans zitten heel veel 'mimetische' woorden, die een gevoel of een situatie via hun klank tot uiting brengen. Daarvoor moest hij in zijn vertalingen vaak een creatieve oplossing bedenken.[46] Hij vertaalde ook de dichtbundel Ik leg de avond in een la en de roman Inkt en bloed uit het Koreaans.

Bibliografie van vertaalde werken

[bewerken | brontekst bewerken]
Oorspronkelijke titelJaarUitgeverISBNTitel
(vertaling)		Jaar
(vertaling)		Uitgever
(vertaling)		ISBN
(vertaling)		Vertaler
채식주의자2007Ch'angbiISBN 9788936433598De vegetariër2015Nijgh en Van DitmarISBN 9789038899251Monique Eggermont
소년 이 온다2014Sonyŏn i ondaISBN 9788936434120Mensenwerk2016Nijgh en Van DitmarISBN 9789038801001Monique Eggermont
흰2016Kyŏnggi-do P'aju-siISBN 9788954640718Wit2017Nijgh en Van DitmarISBN 9789038803722Marijke Versluys
작별하지 않는다2021Munhak DongnaeISBN 9788954640718Ik zeg geen vaarwel2023Nijgh en Van DitmarISBN 9789038812083Mattho Mandersloot
서랍에 저녁을 넣어 두었다2013MoonjiISBN 9788932024639Ik leg de avond in een la2025Nijgh en Van DitmarISBN 9789038816302Mattho Mandersloot
바람이 분다, 가라2010MoonjiISBN 9788932020006Inkt en bloed2026Nijgh en Van DitmarISBN 9789038816845Mattho Mandersloot


Bestseller 60

[bewerken | brontekst bewerken]
Een * in de kolom 'Aantal weken' geeft aan dat de bewuste titel tot de dag van vandaag nog in de lijst staat.
Boeken met noteringen in de Nederlandse Bestseller 60Jaar van
verschijnen		Datum van
binnenkomst		Hoogste
positie		Aantal
weken		Opmerkingen[47]
De Vegetariër201523-10-2024311
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Han_Kang&oldid=71288867"