2011 w literaturze

Wydarzenia literackie w 2011 roku.

Wydarzenia

Niemcy

• W dniach 17-20 marca odbyły się targi książki w Lipsku (Leipziger Buchmesse).

Polska

• Kwiecień: 8-10 kwietnia, festiwal literacki Port Wrocław odbył się po raz szesnasty.
• W dniach 9-15 maja w Krakowie odbył się 2. Festiwal Miłosza, jego gośćmi byli znani poeci, pisarze, tłumacze i literaturoznawcy m.in. Adonis, Bei Dao, Clare Cavanagh, Andrej Chadanowicz, Oleg Czuchoncew, Aleksander Fiut, Julia Hartwig, Jane Hirshfield, Ołeh Łyszeha, Zadie Smith, Wisława Szymborska, Tomas Venclova, Helen Vendler, Adam Zagajewski.
• W dniach 12 do 15 maja odbyły się w Pałacu Kultury i Nauki II Warszawskie Targi Książki.
• 30 czerwca: Otwarto w Krasnogrudzie Europejskie Centrum Dialogu im. Czesława Miłosza.
• Sierpień: W plebiscycie czytelników Biblioteki Śląskiej na Książkę Roku 2010 zwyciężył Lajerman Aleksandra Nawareckiego. Lajerman zebrał 41 procent głosów.
• W dniach 2-6 listopada trwał w Krakowie 3. Festiwal Josepha Conrada, w którym wzięło udział wielu wybitnych pisarzy i tłumaczy z kraju i zagranicy.
• Od 3. do 6 listopada odbyły się 15. Targi Książki w Krakowie. Wystawiało na nich ponad 500 wystawców, z czytelnikami spotkało się ok. 400 autorów.

Proza beletrystyczna i literatura faktu

Język angielski

• Cecelia Ahern – Pora na życie (The Time of My Life)
• E.L. Doctorow – All the Time in the World
• P.D. James – Death Comes to Pemberley (A.A. Knopf)
• George R.R. Martin – Taniec ze smokami (A Dance with Dragons)
• Ian Macleod – Obudź się i śnij

Język polski

• Stefan Chwin – Panna Ferbelin (Wydawnictwo Tytuł)
• Eugeniusz Dębski – Russian Impossible (RUNA)
• Dariusz Domagalski – Vlad Dracula (Bellona, RUNA)
• Agnieszka Hałas – Dwie karty (Wydawnictwo IFRYT)
• Marek Harny – W imię zasad (Prószyński i S-ka)
• Witold Jabłoński – Kochanek Czerwonej Gwiazdy (Abiekt.pl)
• Hanna Krall – Biała Maria (Świat Książki)
• Katarzyna Kwiatkowska – Zbrodnia w błękicie (Wyd. Zysk i S-ka)
• Bolesław Leśmian – Satyr i Nimfa. Bajka o złotym grzebyku (inedita, Wydawnictwo KUL)
• Agnieszka Lis – Samotność we dwoje (Wydawnictwo Replika)
• Kaja Malanowska – Imigracje (Wydawnictwo Krytyki Politycznej)
• Jakub Małecki
  • Dżozef (W.A.B.)
  • W odbiciu (Powergraph)
• Piotr Müldner-Nieckowski – Park (Wydawnictwo Aula)
• Marek Nowakowski – Domek trzech kotów (Świat Książki)
• Ewa Maria Ostrowska – Kamuflaż (Wydawnictwo Oficynka)
• Krzysztof Piskorski – Krawędź czasu (RUNA)
• Andrzej W. Sawicki – Nadzieja czerwona jak śnieg (Bellona, RUNA)
• Vincent V. Severski – Nielegalni (Wydawnictwo Czarna Owca)
• Wit Szostak – Dumanowski (Lampa i Iskra Boża)
• Wojciech Szyda – Stroiciel ciszy, zbiór opowiadań (Zysk i S-ka)
• Szczepan Twardoch – Tak jest dobrze (Powergraph)
• Michał Witkowski – Drwal (Świat Książki)
• Bartosz Żurawiecki – Nieobecni (Wydawnictwo Krytyki Politycznej)
• Iwona Żytkowiak – Tonia (Wydawnictwo Novae Res)

Tłumaczenia

• Cecelia Ahern – Pamiętnik z przyszłości (Book of tomorrow), przeł. Joanna Grabarek (Świat Książki)
• Mitch Albom – Miej trochę wiary (Have a little faith), przeł. Anna Zielińska (Świat Książki)
• Vladimír Balla – Świadek, przeł. Jacek Bukowski (Biuro Literackie)
• Karel Čapek – Listy z podroży, przeł. Piotr Godlewski, posłowie Leszek Engelking (Wydawnictwo W.A.B.)
• Umberto Eco – Cmentarz w Pradze, przeł. Krzysztof Żaboklicki (Noir sur Blanc)
• Katie Hickman – Brylant Pindara (The Pindar diamond), przeł. Krzysztof Puławski (Świat Książki)
• Bohumil Hrabal
  • Perełki na dnie: wybór opowiadań, (Agora SA)
  • Vita nuova, przeł. Piotr Godlewski (Czuły Barbarzyńca)
  • Życie bez smokingu, przeł. Andrzej Babuchowski, Aleksander Kaczorowski, Jan Stachowski (Czuły Barbarzyńca)
• Sophie Kinsella – Miłość w stylu retro (Twenties girl), przeł. Magdalena Słysz (Świat Książki)
• Jack Kerouac – Big Sur, przeł. Maciej Świerkocki (Wydawnictwo W.A.B.)
• Jonathan Littell – Czeczenia. Rok III, przeł. Małgorzata Kozłowska (Wydawnictwo Literackie)
• Mario Vargas Llosa – Marzenie Celta, przeł. Marzena Chrobak (Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”)
• Sándor Márai – Pokrzepiciel, przeł. Irena Makarewicz (Czytelnik)
• Anatolij Marienhof – Cynicy, przeł. Henryk Chłystowski (Państwowy Instytut Wydawniczy)
• Jojo Moyes – Ostatni list od kochanka (Last letter from your lover), przeł. Urszula Smerecka (Świat Książki)
• Mari Okazaki – Suppli (サプリ) – Suppli Extra
• Elif Şafak – Lustra miasta, przeł. Anna Akbike Sulimowicz (Wydawnictwo Literackie)
• Leonie Swann – Triumf owiec: thriller... a zarazem komedia filozoficzna (Garou), przeł. Maciej Nowak-Kreyer (Amber)
• Bajan Szyrianow – Niższa szkoła jazdy, przeł. Agnieszka Lubomira Piotrowska (Wydawnictwo Krytyki Politycznej)
• Ahmet Hamdi Tanpinar – Instytut Regulacji Zegarów (Saatleri Ayarlama Enstitüsü), przeł. Anna Sobczak (Sonia Draga)
• Tomáš Zmeškal – Listy miłosne pismem klinowym, przeł. Dorota Dobrew (Wydawnictwo W.A.B.)
• Stepan Chapman – Trojka, przeł. Wojciech Szypuła (Wydawnictwo Mag)

Pozostałe języki

• Majgull Axelsson – Pępowina (Moderspassion)
• Michal Ajvaz – Lucemburská zahrada (Ogród Luksemburski)
• Nino Haratischwili – Mój łagodny bliźniak (Mein sanfter Zwiling)

Wywiady

Język polski

Pierwsze wydania

• Tadeusz Konwicki, Przemysław Kaniecki – W pośpiechu (Czarne)
• Piotr Marecki – Nam wieczna w polszczyźnie rozróba! Marian Pankowski mówi (Ha!art)

Tłumaczenia

• Benedykt XVI, Peter Seewald – Światłość świata, przeł. Piotr Napiwodzki (Znak)

Dzienniki, autobiografie, pamiętniki

Język polski

• Julia Hartwig – Dziennik (Wydawnictwo Literackie)
• Jarosław Iwaszkiewicz – Dzienniki 1964-1980 (t. III Dzienników, Czytelnik)
• Jan Józef Szczepański – Dzienniki 1957-1963, t. II (Wydawnictwo Literackie)
• Jerzy Zawieyski – Dzienniki. Tom 1. Wybór z lat 1955–1959 (Ośrodek Karta i Dom Spotkań z Historią)

Eseje, szkice i felietony

Język polski

• Jan Gondowicz – Paradoks o autorze (Korporacja Ha!art)
• Jan Gondowicz – Pan tu nie stał. Artykuły drugiej potrzeby („Nisza”)
• Roman Kurkiewicz – Lewomyślnie. (Wydawnictwo Krytyki Politycznej)
• Renata Lis – Ręka Flauberta (Sic!)
• Adam Zagajewski – Lekka przesada (a5)

Pozostałe języki

• Carlos Fuentes – La gran novela latinoamericana (Wielka powieść latynoamerykańska)

Poezja

Język polski

Pierwsze wydania

• Szymon Babuchowski – Rozkład jazdy (Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Biblioteka „Toposu”)
• Przemysław Dakowicz – Place zabaw ostatecznych (Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Biblioteka „Toposu”)
• Leszek Engelking – Muzeum dzieciństwa (Wydawnictwo WBPiCAK)
• Julia Hartwig – Gorzkie żale (Wydawnictwo a5)
• Zbigniew Herbert – Utwory rozproszone (Rekonesans), oprac. Ryszard Krynicki (a5)
• Roman Honet – Piąte królestwo (Biuro Literackie)
• Krzysztof Karasek – Wiatrołomy (Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, Biblioteka „Toposu”)
• Beata Patrycja Klary – Zabawa w chowanego (Zeszyty Poetyckie)
• Radosław Kobierski – Drugie ja (Wydawnictwo WBPiCAK)
• Jacek Łukasiewicz – Stojąca na ruinie (Biuro Literackie)
• Piotr Macierzyński – Antologia wierszy ss-mańskich (Ha!art)
• Andrzej Mestwin – Być może Coś innego (Oficyna Wydawnicza Tysiąclecia)
• Andrzej Mestwin – Elegie gdańskie (Oficyna Wydawnicza Tysiąclecia)
• Piotr Mitzner – Kropka (TCHU)
• Piotr Müldner-Nieckowski – Park (Wydawnictwo Aula)
• Marta Podgórnik – Rezydencja surykatek (Biuro Literackie)
• Maciej Robert – Collegium Anatomicum (Wydawnictwo WBPiCAK)
• Marcin Sendecki – Farsz (Biuro Literackie)
• Janusz Styczeń – Furia instynktu (Biuro Literackie)
• Janusz Szuber – Powiedzieć. Cokolwiek (Wydawnictwo Literackie)
• Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki – Imię i znamię (Biuro Literackie)
• Katarzyna Zechenter - W cieniu Drzewa. Wiersze (Austeria)

Tłumaczenia

• Gottfried Benn – Nigdy samotniej i inne wiersze, wybór Zdzisław Jaskuła, przekłady Jacek St. Buras, Zdzisław Jaskuła, Andrzej Kopacki, Sława Lisiecka, Tomasz Ososiński (Biuro Literackie)
• Federico García Lorca – Śpiewak cygańskich romansów, przekłady i komentarz Jarosław Marek Rymkiewicz (Sic!)
• Brian Patten – Teraz będziemy spać, leżeć bez ruchu lub ubierzemy się na powrót, przeł. Jerzy Jarniewicz, Tadeusz Sławek, Piotr Sommer, Andrzej Szuba (Biuro Literackie)
• Fernando Pessoa – Poezje zebrane Alberta Caeiro, przełożył i opracował Wojciech Charchalis (Czuły Barbarzyńca Press)
• Vasko Popa – Źródło żywego słowa, wybór, przekład i posłowie Grzegorz Łatuszyński (Oficyna Wydawnicza „Agawa”)
• Boris Vian – W hołdzie płetwom, przekład i opracowanie Dariusz Dziurzyński i Alicja Ślusarska (Zeszyty Poetyckie)
• Jovan Zivlak – Szczeliny czasu, przeł. Grzegorz Łatuszyński (Oficyna Wydawnicza "Agawa")

Antologie dzieł tłumaczonych

• Krystyna Rodowska – Umocz wargi w kamieniu. Przekłady z poetów latynoamerykańskich (Biuro Literackie)

Pozostałe języki

Antologie

• Magnus Ducatis Poesis. Ribu iveika/Robežu pārvarēšana/Перaaдoлeньe мeжaу/Pokonywanie granic/Пoдoлaння мeж/Преодоление мeж/Surmounting Boundaries, oprac. Vladas Braziūnas, Vytas Dekšnys (Vilnius, VI)
• Free Over Blood Contemporary Polish poetry in translation pod redakcją Dawida Junga i Marcina Orlińskiego, przekład na angielski Marek Kaźmierski, Karen Kovacik, Benjamin Paloff i Katarzyna Szuster (Londyn, Zeszyty Poetyckie/OFF Press)

Prace naukowe i biografie

Język polski

• Wacław Cockiewicz – Metaforyka Leśmiana (Analiza lingwistyczna) (Księgarnia Akademicka)
• Andrzej Franaszek – Miłosz. Biografia (Znak)
• Małgorzata Gorczyńska – Miejsca Leśmiana. Studium topiki krytycznoliterackiej (Universitas)
• Andrzej Grajewski, Michał Skwara – Papież musiał zginąć. Wyjaśnienia Ali Agcy (Wydawnictwo Kurii Metropolitalnej „Gość Niedzielny”, IPN)
• Beata Lentas – Tadeusz Peiper w Hiszpanii (słowo/obraz terytoria)
• Maria Podraza-Kwiatkowska – Labirynty - kładki - drogowskazy. Szkice o literaturze od Wyspiańskiego do Gombrowicza (Universitas)
• Lucyna Stetkiewicz – Kulturowi wszystkożercy sięgają po książkę : czytelnictwo ludyczne jako forma uczestnictwa w kulturze literackiej (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika)
• Ewa Szczepan – Pogrobowiec oświecenia czy nowator? : dziewiętnastowieczna twórczość dramatyczna Juliana Ursyna Niemcewicza (Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego)

Pozostałe języki

• Harold Bloom – The Anatomy of Influence: Literature as a Way of Life (Anatomia wpływu. Literatura jako modus vivendi)

Zmarli

• 1 stycznia – Wanda Bacewicz, polska poetka i pisarka (ur. 1914)
• 4 stycznia
  • Jerzy S. Sito, polski poeta, eseista i tłumacz (ur. 1934)
  • Eva Strittmatter, niemiecka poetka i prozatorka (ur. 1930)
• 17 stycznia – Jean Dutourd, francuski pisarz (ur. 1920)
• 22 stycznia – Pak Wanso, koreańska pisarka (ur. 1931)
• 24 stycznia
  • Hanna Maszutina, ukraińska poetka, dramaturg i prozaik (ur. 1981)
  • Qadır Mırza Älï, kazachski pisarz (ur. 1935)
• 30 stycznia – Jan Nagrabiecki, polski poeta (ur. 1920)
• 9 lutego – Janusz Maciejewski, polski historyk literatury i krytyk literacki, w latach 1991–2001 prezes polskiego PEN Clubu (ur. 1930)
• 11 lutego – Bo Carpelan, fiński poeta i prozaik tworzący w języku szwedzkim (ur. 1926)
• 16 lutego – Justinas Marcinkevičius, litewski poeta i dramaturg (ur. 1930)
• 26 lutego – Arnošt Lustig, czeski prozaik (ur. 1926)
• 2 marca – Thor Vilhjálmsson, pisarz islandzki (ur. 1925)
• 5 marca – Alberto Granado, argentyński pisarz (ur. 1922)
• 13 marca – Andreas Franz, niemiecki pisarz (ur. 1954)
• 19 marca
  • Alina Brodzka-Wald, polska historyk literatury (ur. 1929)
  • Anna Kajtochowa, polska pisarka (ur. 1928)
• 20 marca – Dorothy Young, amerykańska aktorka i pisarka (ur. 1907)
• 24 marca – Lanford Wilson, dramaturg amerykański (ur. 1937)
• 26 marca – Diana Wynne Jones, brytyjska autorka powieści fantasy (ur. 1934)
• 27 marca – H.R.F. Keating, angielski pisarz (ur. 1926)
• 3 kwietnia – Marian Pankowski, polski prozaik, dramaturg i literaturoznawca (ur. 1919)
• 6 kwietnia – Jerzy Kamrowski, polski poeta (ur. 1950)
• 14 kwietnia – Patrick Cullinan, południowoafrykański pisarz i poeta (ur. 1932)
• 25 kwietnia – Gonzalo Rojas, poeta chilijski (ur. 1917)
• 29 kwietnia
  • Andrzej Baszkowski, polski poeta, tłumacz literatury rosyjskiej (ur. 1932)
  • Włodzimierz Krzemiński, polski poeta i prozaik (ur. 1919)
  • Joanna Russ, amerykańska pisarka i krytyk literacki (ur. 1937)
• 30 kwietnia – Ernesto Sábato, argentyński prozaik (ur. 1911)
• 7 maja – Miklós Hubay, węgierski dramaturg i pisarz (ur. 1918)
• 14 maja – Birgitta Trotzig, szwedzka pisarka (ur. 1929)
• 25 maja – Leonora Carrington, meksykańska pisarka i malarka surrealistyczna (ur. 1917)
• 2 czerwca – Anna Więzik, polska poetka (ur. 1930)
• 4 czerwca – Lilian Jackson Braun, amerykańska pisarka (ur. 1913)
• 10 czerwca – Patrick Leigh Fermor, brytyjski pisarz i żołnierz (ur. 1915)
• 18 czerwca – Czesław Maj, polski poeta i prozaik (ur. 1923)
• 21 czerwca – Robert Kroetsch, kanadyjski pisarz (ur. 1927)
• 26 czerwca – Heere Heeresma, holenderski pisarz i poeta (ur. 1932)
• 3 lipca – Francis King, angielski pisarz (ur. 1923)
• 5 lipca – Theodore Roszak, amerykański pisarz, naukowiec (ur. 1933)
• 14 lipca – Otia Ioseliani, gruziński pisarz (ur. 1930)
• 26 lipca – Sakyō Komatsu, japoński pisarz s-f (ur. 1931)
• 27 lipca – Agota Kristof, węgierska pisarka tworząca w języku francuskim (ur. 1935)
• 28 lipca – Janina Boniakowska, polska poetka ludowa (ur. 1918)
• 1 sierpnia – Stan Barstow, brytyjski pisarz i scenarzysta (ur. 1928)
• 21 sierpnia – Edith L. Tiempo, filipińska pisarka i poetka (ur. 1919)
• 20 września – Annika Idström, fińska pisarka, tłumacz i dramaturg (ur. 1947)
• 27 września – Ida Fink, polsko-izraelska pisarka (ur. 1921)
• 29 września – Hella S. Haasse, holenderska pisarka (ur. 1918)
• 18 października – Andrea Zanzotto, włoski poeta (ur. 1921)
• 28 października – Jiří Gruša, czeski poeta, powieściopisarz i tłumacz (ur. 1938)
• 10 listopada – Ivan Martin Jirous, „Magor” (Szajbus), czeski poeta, legenda undergroundu (ur. 1944)
• 20 listopada
  • Olgierd Budrewicz, polski reportażysta i pisarz (ur. 1923)
  • Shelagh Delaney, brytyjska dramatopisarka (ur. 1939)
• 21 listopada – Anne McCaffrey, amerykańska pisarka science fiction oraz fantasy (ur. 1926)
• 24 listopada – Andrzej Mandalian, polski poeta, prozaik i tłumacz (ur. 1926)
• 1 grudnia – Christa Wolf, niemiecka pisarka (ur. 1929)
• 4 grudnia – Matti Yrjänä Joensuu, fiński pisarz, autor powieści kryminalnych (ur. 1948)
• 10 grudnia – Leonida Lari, mołdawska i rumuńska poetka, pisarka i tłumaczka (ur. 1949)
• 13 grudnia – Heinz Kruschel, niemiecki pisarz (ur. 1929)
• 18 grudnia – Václav Havel, czeski dramaturg, eseista, poeta i polityk (ur. 1936)

Nagrody

• Czeska Nagroda Państwowa w dziedzinie literatury – Daniela Hodrová.
• Gdyńska Nagroda Dramaturgiczna – Zyta Rudzkaza Zimny Bufet.
• International IMPAC Dublin Literary Award – Collum McCann za Let the Great World Spin
• Nagroda Nobla – Tomas Tranströmer
• Magnesia Litera – Jan Balabán za Zeptej se táty
• Międzynarodowa Nagroda Bookera – Philip Roth
• Nagroda Bookera – Julian Barnes za The Sense of an Ending
• Bollingen Prize for Poetry – Susan Howe
• Nagroda Cervantesa – Nicanor Parra
• Nagroda Franza Kafki – John Banville
• Nagroda Fundacji im. Kościelskich – Andrzej Franaszekza Miłosz. Biografia.
• Nagroda Goncourtów – Alexis Jenni za L’Art français de la guerre
• Nagroda im. Czesława Miłosza, przyznawana przez ambasadę USA w Polsce za pozytywny wkład w stosunki polsko-amerykańskie – Janusz Głowacki
• Nagrodę im. Jana Długosza za najlepszą książkę humanistyczną 2010 r. – Hanna Świda-Ziemba za Młodzież PRL. Portrety pokoleń w kontekście historii|
• Nagroda Jerozolimska – Ian McEwan
• Nagroda Literacka Gdynia: Justyna Bargielska (kategoria: proza), Ewa Lipska (kategoria: poezja) i Stefan Chwin (kategoria: esej) Tzw. „Nagroda Osobna” przypadła poecie Andrzejowi Sosnowskiemu.
• Nagroda Nike – Marian Pilot za powieść Pióropusz
• Nagroda Literacka Europy Środkowej „Angelus” – białoruska pisarka Swiatłana Aleksijewicz za Wojna nie ma w sobie nic z kobiety. Nagroda za tłumaczenie tego dzieła z języka rosyjskiego otrzymał Jerzy Czech.
• Nagroda Literacka im. Józefa Mackiewicza – Wojciech Wencel za tom wierszy De profundis
• Nagroda Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego – Sławomir Mrożek
• Nagroda Polskiego PEN Clubu za wybitne dokonania translatorskie w dziedzinie przekładu literatury polskiej na język obcy – Martin Pollack
• Nagroda Renaudot – Emmanuel Carrère za esej biograficzny Limonov
• Paszporty Polityki w dziedzinie literatury - prozaik Ignacy Karpowicz za Balladyny i romanse. Nagrodę specjalną Kreator Kultury - poeta, dramaturg i prozaik Tadeusz Różewicz za „wierność poezji i sobie”
• Premia Bohemica – Andrzej Czcibor-Piotrowski
• Prix Femina – Simon Liberati za powieść Jayne Mansfield 1967
• Transatlantyk (nagroda przyznawana przez Instytut Książki): Vlasta Dvořáčková, tłumaczka literatury polskiej na czeski, za popularyzację polskiej literatury na świecie.
• Lubuski Wawrzyn Literacki – Beata Patrycja Klary za książkę poetycką Zabawa w chowanego
• Wrocławska Nagroda Poetycka „Silesius”:
  • za całokształt pracy twórczej – Urszula Kozioł
  • kategoria książka roku – za Nocne życie Bohdana Zadury
  • kategoria debiut roku – za Język korzyści Kiry Pietrek