Evanescence
| Rok założenia | |
|---|---|
| Pochodzenie | |
| Gatunek |
heavy metal[1] |
| Wydawnictwo |
Wind-up Records, The Bicycle Music Company, BMG |
| Powiązania | |
| Skład | |
| Amy Lee Troy McLawhorn Tim McCord Will Hunt Emma Anzai | |
| Byli członkowie | |
| Ben Moody David Hodges Will Boyd Rocky Gray John LeCompt Terry Balsamo Jen Majura | |
| Strona internetowa | |
Evanescence – amerykański zespół metalowy[1], założony w Little Rock, w stanie Arkansas w 1995 przez wokalistkę/pianistkę Amy Lee i gitarzystę Bena Moody’ego. Po nagrywaniu prywatnych minialbumów zespół w 2003 roku podpisał kontrakt z wytwórnią Wind-up Records i wydał swój pierwszy, studyjny album Fallen. Sprzedał się on w 17 milionowym nakładzie. Dzięki niemu zespół wygrał dwie nagrody Grammy, a w całej swojej karierze, był do niej nominowany siedem razy[2]. Według CBS, Fallen, zajął 6. miejsce w „Top Bestselling Albums of the Last 10 Years” (Najlepiej Sprzedające się Albumy z Ostatnich 10 Lat) w 2008 roku. Rok po Fallen zespół wydał pierwszy album koncertowy, zatytułowany Anywhere but Home, który sprzedał się w ponad milionie egzemplarzy. W 2006 zespół wydał drugi studyjny krążek The Open Door, sprzedany w ponad 5 milionowym nakładzie[2].
Skład zespołu zmieniał się parokrotnie: David Hodges odszedł w 2002, współzałożyciel Ben Moody w 2003 (podczas trasy koncertowej), basista Will Boyd w 2006, następnie gitarzysta John LeCompt i perkusista Rocky Gray w 2007. Dwie ostatnie zmiany doprowadziły do przerwy, a następnie do kontynuacji trasy koncertowej z tymczasowymi członkami. Według rankingu Billboard Evanescence jest na 71 pozycji w „The Best Artist of the Decade Chart” (Najlepsi Artyści Dekady)[potrzebny przypis].
W 2009 roku najnowszy skład zespołu ogłosił, że zespół powróci z Evanescence, trzecim studyjnym albumem, który został zgodnie z zapowiedzią wydany 11 października 2011. Zadebiutował on na 1 pozycji Billboard 200 z 127,000 sprzedanych egzemplarzy. Według examiner.com, album również zadebiutował na 1 pozycji w rankingach; The Rock Albums, Digital Albums, Alternative Albums, i The Hard Rock Albums Charts. Pierwszy singiel What You Want został wydany 9 sierpnia 2011. Drugi – My Heart Is Broken został wysłany do stacji radiowych 31 października 2011. 2012 rok zespół spędził na koncertowaniu i promowaniu nowego albumu, z innymi zespołami, w tym z The Pretty Reckless i Fair to Midland[2].
W czerwcu 2026 zespół wydał szósty album studyjny Sanctuary nakładem BMG.[3]
Historia
[edytuj | edytuj kod]Początki działalności (1995-2001)
[edytuj | edytuj kod]Zespół został założony przez wokalistkę, pianistkę i autorkę tekstów Amy Lee oraz byłego gitarzystę i autora tekstów – Bena Moody’ego[potrzebny przypis]. Spotkali się oni w 1994 roku na młodzieżowym obozie w Little Rock, gdzie Moody usłyszał Lee grającą „I’d Do Anything for Love (But I Won’t Do That)” Meat Loafa na pianinie. Pierwszymi wspólnymi piosenkami były „Solitude” i „Give Into Me”, obie napisane przez Amy oraz „Understanding” i „My Immortal” napisane przez Bena. Piosenki były opracowywane przez obojgu artystów i oboje mieli do nich prawa autorskie[4]. Dwie z ich piosenek były grane w lokalnych stacjach radiowych, dzięki temu zwiększyła się lokalna popularność zespołu i popyt na koncerty. Gdy zespół wreszcie pojawił się na żywo, stał się jedną z najpopularniejszych rozrywek w okolicy. Po eksperymentowaniu z nazwami takimi jak Childish Intentions i Stricken zdecydowali się na Evanescence, co oznacza „zanikanie” lub „blednięcie” od słowa evanesce, które oznacza zniknąć[5].
Zespół wydał trzy albumy demo w formie EP – Evanescence EP (1998), (wyprodukowana w 100 kopiach i sprzedawana podczas wczesnych występów na żywo), Sound Asleep, znana równie jako Whisper EP (1999) oraz Mystary EP (2003). Pierwszy pełnometrażowy album demo wydany na płycie CD zatytułowany Origin (2000), został wyprodukowany w ok. 2.500 kopii i był sprzedawany podczas koncertów. Zarówno te wydawnictwo jak i poprzednie zawierają wczesne wersje kilku piosenek z debiutanckiego albumu zespołu zatytułowanego Fallen (2003). Podczas radiowego wywiadu Lee i Moody zachęcali fanów do pobierania ich starszych utworów z Internetu[6].
Fallen, Anywhere but Home (2003-2004)
[edytuj | edytuj kod]
Producent Pete Matthews pierwszy raz zetknął się z zespołem w Ardent Studios w Memphis. Przesłuchiwał ich demówki, wraz ze swoją przyjaciółką z Wind-up Records, Dianą Meltzer. Meltzer po usłyszeniu „My Immortal” zainteresowała się zawarciem kontraktu z zespołem – „Wiedziałam, że to będzie strzał w dziesiątkę”[potrzebny przypis]. Po podpisaniu kontraktu zespół został przeniesiony do Los Angeles, dostając mieszkanie, miejsce na próby i siłownię. Lee otrzymała zajęcia aktorskie, wokalne oraz ruchu scenicznego. Po prawie dwóch latach producent Dave Fortman zaczął pracę nad ich pierwszym studyjnym albumem Fallen[7]. Na początku 2003 roku skompletowali skład. Do zespołu dołączyli ich przyjaciele, John LeCompt, Rocky Gray i Will Boyd, wszyscy oni pracowali nad wcześniejszymi piosenkami Evanescence. Szukając sponsora, chcąc promować Fallen, Evanescence przyjął ofertę firmy produkującej gry video Nintendo, by jechać w trasę koncertową zatytułowaną Nintendo Fusion Tour w 2003[potrzebny przypis].
Pierwszy singiel Evanescence „Bring Me to Life”, gościnnie z wokalem Paula MacCoya z 12 Stones, był światowym hitem, który osiągnął 5 pozycję, na amerykańskiej liście Billboard Hot 100[8]. Singiel, stał się numerem jeden w Wielkiej Brytanii i na tej pozycji utrzymywał się przez cztery tygodnie od czerwca do lipca 2003. Utwór zdobył uznanie na 46th Grammy Awards w 2004 roku, gdzie zespół wygrał Best Hard Rock Performance i Best New Artist oraz byli nominowaniu w dwóch innych kategoriach[9]. Drugi singiel „Going Under” również stał się przebojem docierając do 5 pozycji U.S. Modern Rock Tracks i 8 na UK Charts. Trzeci, ballada „My Immortal” zadebiutował na 7 pozycji w USA i Wielkiej Brytanii. Utwór ten podobnie jak „Bring Me to Life” został wykorzystany w filmie Daredevil. Czwarty i ostatni „Everybody’s Fool” odniósł najmniejszy sukces ze wszystkich docierając zaledwie do 36 pozycji U.S. Modern Rock Tracks i 23 pozycji UK Charts[8].
Debiutancki album zespołu zatytułowany Fallen wydany 4 marca 2003 utrzymywał się przez 43 tygodnie na Billboard Top 10; pokrył się siedmiokrotną platyną w Stanach Zjednoczonych a jego łączny nakład wyniósł 17 mln egzemplarzy. Płyta utrzymywała się również przez 103 tygodnie na Billboard 200[8] oraz jest jednym z ośmiu albumów w historii, który utrzymał się co najmniej rok na Billboard Top 50[8]. Ponadto jest na 6 pozycji „Najlepiej sprzedających się albumów ostatnich 10 lat”.
22 października 2003 roku Moody opuścił Evanescence podczas europejskiej trasy koncertowej promującej Fallen, rzekomo z powodu różnic w twórczości. W wywiadzie, kilka miesięcy później, Amy Lee powiedziała: „...doszliśmy do wniosku, że jeśli coś się nie zmieni, nie będziemy w stanie dokonać kolejnego nagrania. (...) W końcu jesteśmy grupą z prawdziwego zdarzenia, a nie tylko Ben i ja oraz kilkoro obcych zebranych w jednym miejscu[potrzebny przypis]”. Dodała również, że odejście Bena z powodu napięć w zespole, to była niemal ulga. W wywiadzie wyznała: „Myślę, że to jest dokładnie to, czego się spodziewałam. On jest bardziej pod wpływem popu, a także, wiesz, byciem komercyjnym, mam na myśli sprzedawanie albumów: To ta część jego, w której się często nie zgadzaliśmy. Ja, chciałam robić coś bardziej artystycznego, a on, coś, co ludzie chcieliby usłyszeć”. Moody został zastąpiony przez Terry’ego Balsamo z Cold[potrzebny przypis].
Nowy skład Evanescence wydał w 2004 roku koncertowy album na nosnikach DVD/CD pt. Anywhere but Home. DVD zawiera koncert w Paryżu, a także materiały zza kulis trasy. Na płycie znajdują się również utwory „Breathe No More” ze ścieżki dźwiękowej filmu Elektra, „Farther Away” oraz cover zespołu Korn „Thoughtless”. Album sprzedał się w ponad milionie egzemplarzy na całym świecie.
The Open Door (2006-2007)
[edytuj | edytuj kod]
Rzecznik prasowy wytwórni potwierdził 14 lipca 2006, że basista Will Boyd opuścił zespół z powodu „kolejnej dużej trasy koncertowej” oraz „chęci bycia blisko ze swoją rodziną”. W wywiadzie dla MTV zamieszczonym na ich stronie 10 sierpnia 2006 Lee ogłosiła, że Tim McCord[10], były członek Revolution Smile, zajmie jego miejsce[potrzebny przypis]. Nagrywanie płyty odbywało się powoli z kilku powodów, m.in. pragnienie Amy, by bez pośpiechu zmaksymalizować proces twórczy, projekty innych członków zespołu, udar mózgu Terry’ego i utrata ich byłego menedżera[10]. Mimo że Lee ogłosiła na Evboard, że ich nowy album będzie ukończony w marcu 2006, premiera została przesunięta, ponieważ rzekomo „Wind-up Records chciało nanieść poprawki w utworze „Call Me When You’re Sober”, który będąc pierwszym singlem promującym kolejny album, został wysłany do stacji radiowych 7 sierpnia 2006. 13-utworowa płyta The Open Door ukazała się w Kanadzie i USA 3 października 2006; w Wielkiej Brytanii 2 października; a w Australii 30 września 2006 roku. Album został sprzedany w 447,000 egzemplarzach w Stanach Zjednoczonych w ciągu pierwszego tygodnia i zdobył numer 1 w rankingu Billboard 200, stając się siedemsetnym albumem nr 1 od początku powstania rankingu Billboard w 1956 roku. Wideoklip do „Call Me When You’re Sober” został nakręcony w Los Angeles i jest oparty na bajce Czerwony Kapturek. Album można było zamówić przedpremierowo w sklepie iTunes od 15 sierpnia 2006; teledysk do „Call Me When You’re Sober” również wtedy został udostępniony. Pozostałe single promujące płytę to „Lithium”, „Sweet Sacrifice” i „Good Enough”. Ukazał się też promo singiel „Weight of the World”.
Trasa koncertowa promująca nową płytę rozpoczęła się 5 października 2006 w Toronto. W ciągu tego roku odwiedzili Kanadę, USA oraz Europę. Trasa była kontynuowana 5 stycznia 2007 – Kanada (razem z zespołem Stone Sour), Japonia i Australia (z zespołem Shihad), następnie wrócili do Stanów Zjednoczonych na kolejną wiosenną trasę (z Chevelle oraz Finger Eleven). W ramach trasy koncertowej, Evanescence grali w Argentynie na festivalu Quilmes Rock 07 15 kwietnia 2007 wraz z Aerosmith, Velvet Revolver i lokalnymi zespołami[11]. Wzięli również udział w Family Values Tour 2007 m.in. z Korn. Europejską trasę zamknęli koncertem w Amphi in Ra’anana, Izrael 26 czerwca, a trasę promującą album zakończyli 9 grudnia 2007[12].
Evanescence (2009-2012)
[edytuj | edytuj kod]
W czerwcu 2009 na stronie internetowej Evanescence Amy Lee napisała, że zespół był w trakcie tworzenia materiału na nowy album, który miał zostać wydany w 2010 roku. Stwierdziła, że ta muzyka będzie ewolucją poprzednich prac i będzie „lepsza, silniejsza i bardziej interesująca”. Zespół zagrał „secret show” w Manhattan Center Grand Ballroom w Nowym Jorku 4 listopada 2009 z kolegami z wytwórni Civil Twilight. Bilety na koncert wyprzedano w ciągu 5 minut. Koncert ten podgrzał atmosferę przed występem na Maquinária Festival w São Paulo w Brazylii, który odbył się 8 listopada[potrzebny przypis]. Zespół, wszedł do studia 22 lutego 2010 roku. Will Hunt powrócił jako perkusista, podczas gry drugi perkusista i programista, Will „Science” Hunt pomagał w pisaniu, ale ostatecznie nie dołączył do Evanescence. David Campbell, który wcześniej pracował nad The Open Door, wrócił do pracy nad zapisami smyczkowymi, a data premiery albumu została już przewidziana przez producenta Steve Lillywhite[potrzebny przypis]. Jednak później, Lee, stwierdziła, że „Steve nie był odpowiedni” i został on zastąpiony przez producenta Nicka Raskulinecza. Zespół zaczął nagrywanie, a premiera została przesunięta z sierpnia na wrzesień 2010. Jednakże 21 czerwca, Lee ogłosiła na EvThreads.com, że Evanescence tymczasowo opuszcza studio, by „znaleźć twórczą przestrzeń” i dalej pracować nad albumem. Napisała również, że wytwórnia Wind-up Records przechodzi „niepewny okres”, który dodatkowo opóźnia wydanie płyty. Zespół wrócił do studia na początku kwietnia 2011 z Nickiem Raskulineczem (który pracował nad muzyką dla Alice in Chains i Foo Fighters), aby kontynuować pracę nad trzecim studyjnym albumem. 12 czerwca 2011 Amy Lee na pośrednictwem swojego konta na Twitterze oznajmiła, że Troy McLawhorn oficjalnie powrócił do Evanescence[13], a premiera płyty przewidziana jest na 4 października. Później, 11 lipca, News MTV podało, że data została przesunięta na 11 października, a pierwszym singlem będzie „What You Want”. Zespół nagrał album w Blackbird Studio, w Nashville. W wywiadzie dla Kerrang!, Lee wyjawiła, że tytułem będzie Evanescence. Zdecydowanie się na taki tytuł było spowodowane jej miłością do zespołu. Inne motywy na albumie to ocean, poszukiwanie wolności i miłość[potrzebny przypis]. Dwa pozostałe single promujące to ballada „My Heart Is Broken” i „Lost in Paradise”.
Trasa promująca wydawnictwo rozpoczęła się 17 sierpnia 2011 koncertem w War Memorial Auditorium, w Nashville. Zespół występował na Rock on the Range w Winnipeg, 20 sierpnia, oraz Rock in Rio, 2 praździernika, wraz z Guns N’ Roses i System of a Down, a także z brazylijskimi artystami Pitty i Detonautas Roque Clube[14]. Po serii koncertów w Ameryce Północnej w listopadzie wyruszyli do Europy, by grać w Wielkiej Brytanii, Niemczech i Francji przy wsparciu The Pretty Reckless i australijskiego zespołu ME. Wystąpili na koncercie Pokojowej Nagrody Nobla 11 grudnia na którym zagrali „Lost in Paradise” oraz „Bring Me to Life”, potem powrócili na tournée do Ameryki Północnej[15]. W lutym 2012 koncertowali w Japonii z Dazzle Vision jak i również w innych krajach Azji Południowo-Wschodniej. W marcu odbyły się koncerty w Australii i Nowej Zelandii z Blaqk Audio a od kwietnia do lipca w Europie i Ameryce Północnej z kilkoma przystankami w Afryce i na Bliskim Wschodzie[potrzebny przypis]. Zespół przerwał koncertowanie na kilka miesięcy by wziąć udział w Carnival of Madness Tour, razem z Halestorm, Cavo, New Medicine i Chevelle[16]. Trasa rozpoczęła się 31 lipca w Springfield, Illinois i trwała do 2 września, kończąc się w Buffalo, Nowy Jork, po czym w październiku kontynuowali trasę promująca Evanescence z przystankami w Ameryce Południowej, Kostaryce i Panamie. Następnie seria koncertów w Anglii, kończąc 9 listopada w Wembley Arena w Londynie. Lee ogłosiła, że zespół robi sobie przerwę – „Na końcu każdej długiej trasy trzeba doprowadzić swoją głowę do porządku”[potrzebny przypis].
Inne
[edytuj | edytuj kod]Amy Lee twierdzi, że napisała piosenkę do filmu z 2005 roku, Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa, lecz została odrzucona ze względu na ciężkie brzmienie. Inna piosenka, również podobno napisana dla Narnii, to inspirowana Mozartem Lacrymosa. Producenci filmu jednak odrzucili ją i stwierdzili, że Amy nigdy nie była upoważniona do pisania muzyki do filmu i nigdy nie planowano użyć muzyki tworzonej przez Evanescence[17].
W 2010 roku Evanescence wydali Together Again – piosenkę stworzoną dla The Open Door, ale nigdy nie opublikowaną. Została ona wydana przy pomocy ONZ, a wszystkie pieniądze na niej zarobione zostały przekazane na odbudowę Haiti po trzęsieniu ziemi[18].
Styl muzyczny
[edytuj | edytuj kod]Krytycy różnie określają Evanescence – zespół rockowy lub metalowy – jednak większość określa ich jako zespół gotycki: publikacje w The New York Times, Rough Guides, Rolling Stone i Blender definiują Evanescence jako gotycki metal, podczas gdy inne źródła, takie jak NME, MusicMight, IGN i PopMatters określili ich mianem gotyckiego rocka. Byli porównani do wielu zespołów o różnych gatunkach muzycznych, m.in. P.O.D. i Linkin Park (nu metal), Lacuna Coil (gotycki metal), Nightwish, Within Temptation (metal symfoniczny)[potrzebny przypis]. David Browne z magazynu Blender oferuje bardzo szczegółowy opis muzyki Evanescence: gotycko-chrześcijański nu metal z domieszką melancholii Enya. Adrien Jackson z My Dying Bride stwierdził, że Evanescence tworzy coś podobnego jak jego własna gotycko-metalowa grupa, tylko że bardziej komercyjnie. Inne gatunki używane do opisu brzmienia zespołu to m.in. alternatywny metal, hard rock, elektronika, post grunge i chamber pop. Oficjalna strona zespołu sklasyfikowała ich po prostu jako rock[potrzebny przypis].
Muzycy
[edytuj | edytuj kod]Obecny skład zespołu[2]
[edytuj | edytuj kod]- Amy Lee – wokal, instrumenty klawiszowe (od 1995)
- Troy McLawhorn – gitara rytmiczna (2007, od 2011)[19]
- Tim McCord – gitara basowa (2006–2022), gitara prowadząca (od 2022)[20]
- Will Hunt – perkusja (2007, 2009, od 2010)
- Emma Anzai – gitara basowa (od 2022)
Byli członkowie[2]
[edytuj | edytuj kod]- Jen Majura – gitara prowadząca (2015–2022)
- Terry Balsamo – gitara prowadząca (2003–2015)
- Ben Moody – gitara prowadząca (1995–2003)
- David Hodges – instrumenty klawiszowe, perkusja, wokal wspierający (1999–2002)
- Rocky Gray – perkusja (2002–2007)
- John LeCompt – gitara rytmiczna, wokal wspierający (2002–2007)
- Will Boyd – gitara basowa (2003–2006)
Muzycy sesyjni
[edytuj | edytuj kod]- Stephanie Pierce – wokal wspierający (1999)
- Francesco DiCosmo – gitara basowa (2003)
- Josh Freese – perkusja (2003)
- David Eggar – wiolonczela (2006)
- James Black – gitara rytmiczna (2009)
Oś czasu
[edytuj | edytuj kod]
Dyskografia
[edytuj | edytuj kod]- Fallen (2003)
- The Open Door (2006)
- Evanescence (2011)
- Synthesis (2017)
- The Bitter Truth (2021)
- Sanctuary (2026)
Nagrody i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]| Rok | Tytułem | Nagroda | Nota |
|---|---|---|---|
| 2004 | Evanescence | Grammy Award for Best New Artist | Laureat[21] |
| „Bring Me to Life” | Grammy Award for Best Hard Rock Performance | Laureat[21] | |
| Fallen | Grammy Award for Album of the Year | Nominacja[21] | |
| Grammy Award for Best Rock Album | Nominacja[21] | ||
| „Bring Me to Life” | Grammy Award for Best Rock Song | Nominacja[21] | |
| 2005 | „My Immortal” | Grammy Award for Best Pop Performance by a Duo or Group with Vocal | Nominacja[21] |
| 2008 | „Sweet Sacrifice” | Grammy Award for Best Hard Rock Performance | Nominacja[22] |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 Christina Fuoco: Evanescence Biography. allmusic.com. [dostęp 2010-03-10]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 Evanescence [online], allmusic.com [dostęp 2017-11-23] (ang.).
- ↑ Evanescence Hits No. 1 at Radio with „Who Will You Follow” as New Album Sanctuary Debuts Across the Charts. BMG, 2026-06-16. [dostęp 2026-09-27]. (ang.).
- ↑ MTVNews.com: Evanescence: The Split [online], mtv.com [dostęp 2024-04-23] [zarchiwizowane z adresu 2006-11-13].
- ↑ Evanescence – Encyclopedia of Arkansas [online], encyclopediaofarkansas.net [dostęp 2017-11-23].
- ↑ Evanescence EPs and Pre-Fallen Material [online], evanescencereference.info [dostęp 2017-11-23] (ang.).
- ↑ A&R, Record Label / Company, Music Publishing, Artist Manager and Music Industry Directory [online], hitquarters.com [dostęp 2017-11-23].
- 1 2 3 4 Evanescence | Billboard [online], billboard.com [dostęp 2017-11-23] [zarchiwizowane z adresu 2017-07-07].
- ↑ Rock On The Net: 46th Annual Grammy Awards – 2004 [online], rockonthenet.com [dostęp 2017-11-23].
- 1 2 Evanescence | Biography [online], evanescence.com [dostęp 2021-06-01] [zarchiwizowane z adresu 2014-07-12] (ang.).
- ↑ Quilmes Rock w Estadio River Plate (Ciudad Autónoma de Buenos Aires) w dniu 1 Kwie 2007 – Last.fm [online], lastfm.pl [dostęp 2017-12-02] (pol.).
- ↑ Korn, Evanescence, Hellyeah Top Family Values Tour Bill – MTV [online], mtv.com [dostęp 2017-11-23] (ang.).
- ↑ Troy McLawhorn Rejoins Evanescence? [online], upvenue.com [dostęp 2021-06-01] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-03].
- ↑ Rock on the Range Canada Set For August 20th in Winnipeg @ARTISTdirect [online], artistdirect.com [dostęp 2017-11-23].
- ↑ Evanescence Rocks 18th Annual Nobel Peace Prize Concert In Oslo (Video) – Blabbermouth.net [online], blabbermouth.net [dostęp 2017-11-23] (ang.).
- ↑ Evanescence, Chevelle + Halestorm Set To Rock 2012 Carnival of Madness Tour [online], loudwire.com [dostęp 2017-12-02].
- ↑ The Screwtape Letters - Narnia Fans [online], narniafans.com [dostęp 2021-04-29] (ang.).
- ↑ Evanescence release charity Haiti song [online], digitalspy.com [dostęp 2017-11-23] (ang.).
- ↑ New EVANESCENCE Album Gets Release Date; Guitarist TROY MCLAWHORN Rejoins Band – June 13, 2011. blabbermouth.net. [dostęp 2011-06-13]. (ang.).
- ↑ Evanescence z nowym składem! Zespół ujawnia nazwiska nowych muzyków - EskaROCK.pl [online], eskarock.pl [dostęp 2024-04-23] (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 47th Grammy Awards – 2005. [w:] RockontheNet.com [on-line]. [dostęp 2008-08-20].
- ↑ 50th Grammy Awards – 2008. [w:] RockontheNet.com [on-line]. [dostęp 2008-08-20].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Strona oficjalna (ang.)