Jan Jacob Rochussen
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
23 października 1797 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
21 stycznia 1871 |
| Zawód, zajęcie |
polityk |
| Stanowisko |
gubernator generalny Holenderskich Indii Wschodnich (1845–1851), przewodniczący rady ministrów (1858–1860) |
| Odznaczenia | |
  | |
Jan Jacob Rochussen (ur. 23 października 1797 w Etten, zm. 21 stycznia 1871 w Hadze) – holenderski polityk i urzędnik kolonialny.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 23 października 1797 w Etten, współcześnie znanym jako Etten-Leur[1]. Był synem Jana Rochussena oraz Aletty Jacoby Erbervelt[2]. Pochodził z rodziny urzędnika służby cywilnej, jego ojciec doszedł do stanowiska szefa urzędu odpowiedzialnego za ściąganie podatku akcyzowego[3]. Zdobył wiedzę z zakresu ekonomii i funkcjonowania systemu podatkowego, zyskał też wpływy w kupieckiej elicie Amsterdamu. Był administratorem miejskiego portu magazynowego (1826–1828), następnie zaś jego dyrektorem (1828–1840)[4].
Z czasem zaangażował się w działalność polityczną, między 1840 a 1843 pełnił funkcję ministra finansów[5]. Następnie wysłano go na placówkę dyplomatyczną, jako posła i ministra pełnomocnego w Belgii. Od 30 września 1845 do 12 maja 1851 był z kolei gubernatorem generalnym Holenderskich Indii Wschodnich, obejmujących terytoria współcześnie wchodzące w skład Indonezji. Stał na czele rady ministrów (1858–1860)[6]. Swoje doświadczenie w zarządzaniu największym holenderskim terytorium zamorskim wykorzystał także w polityce krajowej. W latach 1858–1861 kierował ministerstwem do spraw kolonii[7]. Przez kilka kadencji zasiadał w izbie niższej Stanów Generalnych, po raz pierwszy wybrany został do niej w 1852[4]. Otrzymał kilka orderów, między innymi Krzyż Wielki Orderu Lwa Niderlandzkiego oraz Krzyż Wielki luksemburskiego Orderu Korony Dębowej[8][4].
Był pierwszym Brabantczykiem, który kierował holenderskim rządem[9]. Zmarł 21 stycznia 1871 w Hadze[10]. Jego imię nosi między innymi ulica w Delft[11].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Dwukrotnie zawierał związek małżeński[12]. Jego pierwszą żoną była poślubiona 14 grudnia 1831 Anna Sara Velsberg. Kobieta zmarła przedwcześnie w 1841 roku. Drugą żoną polityka została Charlotte Elisabeth Vincent[13]. Ceremonia ślubna miała miejsce 25 września 1848 w Batawii[8]. Drugie małżeństwo polityka również zakończyło się nagłą i przedwczesną śmiercią jego wybranki – Charlotte Elisabeth zmarła w roku 1851[13]. Z obu związków doczekał się łącznie jedenaściorga dzieci[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Henk van Ingen: Deze premier voerde oorlogen in Indië, maar wilde afschaffing slavernij. [w:] Omroep Brabant [on-line]. omroepbrabant.nl, 2026-02-21. [dostęp 2026-07-19]. (niderl.).
- ↑ Bervoets 1978 ↓, s. 7.
- ↑ Jan Jacob Rochussen. [w:] Historical Market Database [on-line]. hmdb.org. [dostęp 2026-07-19]. (niderl.).
- 1 2 3 4 J.J. Rochussen. [w:] Parlement [on-line]. parlement.com. [dostęp 2026-07-20]. (niderl.).
- ↑ Henk Vording: Jan Jacob Rochussen, staatsvorming en Indië. [w:] NL Fiscaal [on-line]. nlfiscaal.nl, 2026-07-02. [dostęp 2026-07-21]. (niderl.).
- ↑ Redactie: Lijst van alle Nederlandse premiers (1848-heden). [w:] Historiek [on-line]. historiek.net, 2026-04-06. [dostęp 2026-07-20]. (niderl.).
- ↑ Jan Jacob Rochussen. [w:] Huygens Instituut [on-line]. huygens.knaw.nl. [dostęp 2026-07-20]. (niderl.).
- 1 2 Bervoets 1978 ↓, s. 8.
- ↑ Juul ten Haaf: Wordt Rob Jetten de vijfde Brabantse premier? Deze vier gingen hem voor. [w:] Omroep Brabant [on-line]. omroepbrabant.nl, 2025-10-31. [dostęp 2026-07-20]. (niderl.).
- ↑ Jan Jacob Rochussen. [w:] Biografisch Portaal van Nederland [on-line]. biografischportaal.nl. [dostęp 2026-07-19]. (niderl.).
- ↑ René & Peter van der Krogt: Rochussenstraat. [w:] De Straten van Delft [on-line]. stratenvandelft.nl. [dostęp 2026-07-20]. (niderl.).
- ↑ Maarten van der Meer: Alle Nederlandse premiersvrouwen op een rijtje. [w:] Vernoeming [on-line]. vernoeming.nl, 2010-08-04. [dostęp 2026-07-20]. (niderl.).
- 1 2 Vervoort 2006 ↓, s. 8.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Hans Vervoort: Kerkhof in de Plantentuin (Kebun Raya) van Buitenzorg (Bogor) in West-Java. 2006, s. 1–18. (niderl.).
- J.A.A. Bervoets: Inventaris van de archieven van J.J.Rochussen levensjaren 1797-1871, 1845-1869; W.F. Rochussen levensjaren 1832-1912, 1854-1910; J.J. Rochussen levensjaren 1871 1928, 1895-1921. Den Haag: Nationaal Archief, 1978, s. 1–29. (niderl.).
