Tryptamina
|
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||
| Wzór Hilla |
C10H12N2 | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
160,22 g/mol | ||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||
Tryptamina – organiczny związek chemiczny, jedna z amin biogennych, powszechnie występująca jako jedna z amin śladowych w organizmach żywych. In vivo powstaje z tryptofanu, a także stanowi związek pośredni podczas wytwarzania indolu oraz wielu alkaloidów.
| Biosynteza i degradacja tryptaminy |
Pochodne tryptaminy zwane są wspólnie tryptaminami. Do najbardziej znanych tryptamin naturalnych należą serotonina i melatonina. Tryptaminy powszechnie występują w roślinach, zwierzętach, a także w mózgu człowieka. Część z nich znalazła zastosowanie w medycynie (np. sumatryptan – lek na migrenę), a część to substancje psychoaktywne – np. DMT, AMT, DiPT.
Szkielet tryptaminy ma wiele związków syntetycznych przeznaczonych do leczenia migren i schorzeń neuropsychiatrycznych[3][4][5].
Pochodnymi tryptaminy o właściwościach psychoaktywnych zajmował się Alexander Shulgin. Efekty swoich prac na ten temat spisał w książce Tryptamines I Have Known And Loved: The Continuation.
Występowanie naturalne
[edytuj | edytuj kod]Mózg ssaków
[edytuj | edytuj kod]Endogenne stężenie tryptaminy w mózgu ssaków znajduje się ilościowo na poziomie niższym niż 100 ng na gram tkanki[6][7]. Podwyższony poziom amin śladowych został zaobserwowany w badaniach u pacjentów przyjmujących leki na schorzenia neuropsychiatryczne, np. choroba afektywna dwubiegunowa lub schizofrenia[8].
Mikrobiom jelitowy ssaków
[edytuj | edytuj kod]Tryptamina występuje stosunkowo obficie w jelitach oraz odchodach tak ludzi, jak i gryzoni[9][10]. Tryptaminę w przewodzie pokarmowym wytwarzają występujące w nim bakterie zdolne do komensalizmu, takie jak np. Ruminococcus gnavus czy Clostridium sporogenes. Substratem dla tego procesu jest znajdujący się w pożywieniu tryptofan, a reakcję katalizuje dekarboksylaza tryptofanu, obecna w tych organizmach[9]. Tryptamina pełni także rolę ligandu dla receptorów serotoninowych typu 4 (5-HT4) w nabłonku jelitowym i dzięki temu bierze udział w regulacji równowagi elektrolitowej w okrężnicy[10].
Podstawione tryptaminy
[edytuj | edytuj kod]| Nazwa | Rα | R4 | R5 | RN1 | RN2 | Nazwa chemiczna |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 5-HTP | −COOH | −OH | 5-hydroksytryptofan | |||
| serotonina | −OH | 5-hydroksytryptamina | ||||
| melatonina | −OCH3 | −C(O)CH3 | 5-metoksy-N-acetylotryptamina | |||
| sumatryptan | −SO2NHCH3 | −CH3 | −CH3 | 4-metyloaminosulfonylo-N,N-dimetylotryptamina | ||
| AMT | −CH3 | α-metylotryptamina | ||||
| DMT | −CH3 | −CH3 | N,N-dimetylotryptamina | |||
| DiPT | −CH(CH3)2 | −CH(CH3)2 | N,N-diizopropylotryptamina | |||
| MiPT | −CH(CH3)2 | −CH3 | N,N-metyloizopropylotryptamina | |||
| 5-MeO-AMT | −CH3 | −OCH3 | 5-metoksy-α-metylotryptamina | |||
| 5-MeO-DMT | −OCH3 | −CH3 | −CH3 | 5-metoksy-N,N-dimetylotryptamina | ||
| 5-MeO-DiPT | −OCH3 | −CH(CH3)2 | −CH(CH3)2 | 5-metoksy-N,N-diizopropylotryptamina | ||
| 4-AcO-DET | −OC(O)CH3 | −CH2CH3 | −CH2CH3 | 4-acetoksy-N,N-dietylotryptamina | ||
| 4-AcO-DMT | −OC(O)CH3 | −CH3 | −CH3 | 4-acetoksy-N,N-dimetylotryptamina | ||
| 4-HO-MET | −OH | −CH2CH3 | −CH3 | 4-hydroksy-N-metylo-N-etylotryptamina | ||
| psylocybina | −OPO3H2 | −CH3 | −CH3 | 4-fosforyloksy-N,N-dimetylotryptamina | ||
| bufotenina | −OH | −CH3 | −CH3 | 5-hydroksy-N,N-dimetylotryptamina |
- ↑ Puste pole oznacza atom wodoru.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 Tryptamine (nr 193747) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2015-04-03].
- ↑ Tryptamina [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 193747 [dostęp 2015-04-03].
- ↑ Serotonin Receptor Agonists (Triptans), [w:] LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury, Bethesda (MD): National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, 2012 [dostęp 2026-09-20] (ang.).
- ↑ New Compound Related to Psychedelic Ibogaine Could Treat Addiction, Depression [online], UC Davis, 9 grudnia 2020 [dostęp 2026-09-20] (ang.).
- ↑ Robert Service, Chemists re-engineer a psychedelic to treat depression and addiction in rodents, „Science”, 2020, DOI: 10.1126/science.abg0877 [dostęp 2026-09-22] (ang.).
- ↑ Roberta Tittarelli, Giulio Mannocchi, Flaminia Pantano, Francesco Romolo, Recreational Use, Analysis and Toxicity of Tryptamines, „Current Neuropharmacology”, 13 (1), 2015, s. 26–46, DOI: 10.2174/1570159X13666141210222409, PMID: 26074742, PMCID: PMC4462041 [dostęp 2026-09-22] (ang.).
- ↑ Mark D. Berry, Raul R. Gainetdinov, Marius C. Hoener, Mohammed Shahid, Pharmacology of human trace amine-associated receptors: Therapeutic opportunities and challenges, „Pharmacology & Therapeutics”, 180, 2017, s. 161–180, DOI: 10.1016/j.pharmthera.2017.07.002 [dostęp 2026-09-22] (ang.).
- ↑ Gregory M. Miller, The emerging role of trace amine-associated receptor 1 in the functional regulation of monoamine transporters and dopaminergic activity: TAAR1 regulation of monoaminergic activity, „Journal of Neurochemistry”, 116 (2), 2011, s. 164–176, DOI: 10.1111/j.1471-4159.2010.07109.x, PMID: 21073468, PMCID: PMC3005101 [dostęp 2026-09-22] (ang.).
- 1 2 Trisha Jenkins, Jason Nguyen, Kate Polglaze, Paul Bertrand, Influence of Tryptophan and Serotonin on Mood and Cognition with a Possible Role of the Gut-Brain Axis, „Nutrients”, 8 (1), 2016, s. 56, DOI: 10.3390/nu8010056, PMID: 26805875, PMCID: PMC4728667 [dostęp 2026-09-22] (ang.).
- 1 2 Yogesh Bhattarai i inni, Gut Microbiota-Produced Tryptamine Activates an Epithelial G-Protein-Coupled Receptor to Increase Colonic Secretion, „Cell Host & Microbe”, 23 (6), 2018, s. 775–785, DOI: 10.1016/j.chom.2018.05.004, PMID: 29902441, PMCID: PMC6055526 [dostęp 2026-09-22] (ang.).