Edukira joan

Antzin

Wikipedia, Entziklopedia askea
Antzin
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria

Bandera

Antzingo armarria
Armarria

Mapa
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Nafarroa Garaia
Merindadea Lizarra
EskualdeaLizarraldea (Egaibar)
Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroa
Izen ofiziala Ancín <> Antzin[1]
AlkateaMaria Lourdes
Ibañez Sanz
(Agrupacion Independiente Lazagorri)
Posta kodea31281
INE kodea31014
Herritarraantzindar
Geografia
Koordenatuak42°39′34″N 2°11′21″W / 42.6594°N 2.1892°W / 42.6594; -2.1892
Azalera8,8 km²
Garaiera488 metro
Distantzia60 km (Iruñetik)
Demografia
Biztanleria363 (2025:  17)
alt_left 175 (%47,6) (%52,4) 193 alt_right
Dentsitatea4,13 bizt/km²
Zahartzea[2]% 22,07
Ugalkortasuna[2]‰ 25,64
Ekonomia
Jarduera[2]% 76,09 (2011)
Desberdintasuna[2]% 0 (2011)
Langabezia[2]% 12,64 (2013)
Euskara
Euskaldunak[3]% 19.9 + % 16.7 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera [4]% 
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.ancin-antzin.com/

Antzin[5] ([ants̻in]) Nafarroako udalerria da. 368 biztanle zituen 2025ko erroldaren arabera. Bi herrik osatzen dute udalerri: Antzinek eta Mendilibarrik.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria Nafarroako hiriburutik 60 kilometrora dago, Lizarrako merindadearen mendebaldean. NA-132A errepideak zeharkatzen du Murieta-Acedoko norabidean.

Antzinek Murietarekin egiten du muga ekialdean, Mendazarekin mendebaldean, Lokizgo mendizerrarekin iparraldean, eta Legaria eta Piedramillerarekin hegoaldean.

Klima eta landaredia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzinek klima mediterraneoa eta azpimediterraneoaren arteko trantsiziozko klima du. Uda garaian bi hil lehor izaten dira, eta prezipitazioak udaberri eta udazkenean pilatzen diren arren, urteko batez besteko prezipitazioak ez dira klima mediterraniarrean bezain urriak, 700-800mm ingurukoak baitira. Batez besteko tenperatura 10 eta 12 gradu artekoa da.

Nekazaritzaren eragina dela eta, jatorrizko basoen azalera ia guztia galdu da gaur egun.

Estazio meteorologikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrigunearen kanpoaldean, Valdegako lur ureztagarrietatik gertu, eta itsasoaren mailatik 469 metrora, Nafarroako gobernuak jarritako estazio meteorologikoa dago.[6]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Legaria, Murieta eta Mendaza.

Mapa
Antzin eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datuak urriak dira. XIII. mendean Antzin Berruezako eskualdeko herrietako bat zen, baina XIV. mendean Ega haranari gehitu zitzaion. Erdi Arotik XIX. mendera arte jaurerri izan zen, eta 1846ean independentzia eskuratu zuen, udaletxe propioa lortuta.

1132an Alfontso Borrokalariak antzindarrei lezda kendu zien, esportazioentzat izan ezik (lezta non detis in tota mea terra nisi in exita de mea terra).[7]

Pascual Madozek Diccionario Geográfico-Estadístico-Histórico (1845-1850) hiztegian honela dio:

« Baditu 46 etxe, udaletxea barne, bertan herriko ziega dagoela, eta oinarrizko eskola bat 32 neska-mutilekin...; 46 auzoko: 169 biztanle...", "antzina San Cristobal izeneko monasterio bat izan omen zen, Antso Handiak Iruñeko katedralari emaitza egin ziona. »

[8]

XIX. mendearen erdialdean eginiko erreforma administratiboan, Mendilibarri izeneko kontzejua ere Antzini batu zitzaion. Erdi Aroko dokumentuetan Mendiriberri eta Mendiliberr izenekin ere aipatzen da. Mendilibarri, Antzinen moduan, Ega haraneko udalerri izan zen XIX. mendera arte.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea250300350400450500550189019201950198020102040AntzinBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 193 gizon, 175 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
1.14
2.07
 
90-94
 
2.86
1.04
 
85-89
 
4.00
4.15
 
80-84
 
4.57
2.07
 
75-79
 
5.71
4.15
 
70-74
 
1.71
8.81
 
65-69
 
6.86
7.77
 
60-64
 
6.86
7.25
 
55-59
 
6.29
10.88
 
50-54
 
5.71
8.29
 
45-49
 
6.86
5.70
 
40-44
 
8.57
3.63
 
35-39
 
4.00
5.70
 
30-34
 
4.00
7.77
 
25-29
 
4.57
7.25
 
20-24
 
9.14
2.59
 
15-19
 
5.71
5.18
 
10-14
 
5.14
3.63
 
5-9
 
4.00
2.07
 
0-4
 
2.29
Iturria: Nafarroako Estatistika Institutua / Instituto Nacional de Estadística
Hazkunde begetatiboa
Urtea20082009201020112012201320142015201620172018201920202021202220232024
Hazkunde begetatiboa 21−2−2−2−4110−6−4−3−5−1−3−3−1
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu[9] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Batez besteko adina
AdinaUrtea384042444648200320072011201520192023Ancín / AntzinBatez besteko adina
Urtea20032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Batez besteko adina 39,2739,2440,4442,0642,2842,6542,9543,7343,4743,9844,343,0643,2844,845,3646,246,5245,9845,7345,4945,747,1746,79
Honakoa batez besteko adina erakusten duen grafiko bat da. Datuak Nastat erakundeak eskaintzen ditu[10] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2022. urtean biztanleen % 32,5 udalerri berean jaioak ziren[11], probintziako batez bestekoaren (% 36,1) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (EAE barne) % 24,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,8 —probintzian % 16,8—.

Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 32,5Probintzia berean · % 32,5Beste erkidegoa · % 24,1Estatutik kanpo · % 10,8
Biztanleria jaiolekuaren eta bizilekuaren arabera (2022). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 50 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 66)[12]. Jaiotza herrialde nagusiak Ekuador, Aljeria, Kolonbia dira.

Amer
Euro
Afri
Amerika · % 66Europa · % 16Afrika · % 16Asia · % 2
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
14
Ekuador
10
5
Aljeria
3
0
Kolonbia
3
1
Mexiko
2
0
Belgika
2
0
Errumania
2
1
Portugal
1
1
Argentina
0
0
Frantzia
1
1
Italia
0
1
Kuba
0
0
Peru
1
0
Txina
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 318 etxebizitza zeuden: 152 (% 47,8) nagusiak eta 166 (% 52,2) ez-nagusiak.[13]

318etxebizitza
152etxegune

Etxebizitza multzoa

152
166
Etxebizitza nagusia (152)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (166)

Guztira 152 etxegune zeuden, eta horietatik 63 (% 41,4) pertsona bakarrekoak ziren.[14]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 163
2 pertsona33
3 pertsona26
4 pertsona22
5 edo gehiago8

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 313 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 46,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 15,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 28,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,3.[15] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 41,1 zen 2021ean eta % 46,6 2024an; beraz, 5,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 12,1 izatetik % 9,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 44,9 ziren, eta gizonen artean % 48,2; 3,3 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 12,2 eta gizonen % 6,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

313biztanle 15 urte edo +, 2024
% 46,6goi-mailako ikasketak+5,6 puntu 2021etik
% 9,3lehen hezkuntza edo gutxiago−2,9 puntu 2021etik
% 9,3
% 28,4
% 15,7
% 46,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 9,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 28,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 15,7Goi-mailako ikasketak · % 46,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024).
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Ancín/Antzin, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak146% 46,680% 48,266% 44,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa49% 15,729% 17,520% 13,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)89% 28,446% 27,743% 29,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago29% 9,311% 6,618% 12,2
Guztira313% 100,0166% 100,0147% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Ancín/Antzin, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 41,1% 16,5% 30,3% 12,1297
2022% 41,7% 15,3% 32,0% 11,0300
2023% 44,1% 15,8% 30,2% 10,0311
2024% 46,6% 15,7% 28,4% 9,3313
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 59 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren % 16,39 (Nafarroako batez bestekoaren gainetik).

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.068 euro-koa zen[16], eta etxegune bakoitzeko 33.058 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.423 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 20.459 euro zen. Errenta gordina 18.698 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 60,8[17]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 23,5), beste diru-sarrerak (% 12,4), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 1,8).

61%
24%
12%
Soldata · % 60,8Pentsioak · % 23,5Langabezia · % 1,5Beste prestazioak · % 1,8Beste sarrerak · % 12,4
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[18][oh 1]Udalerrian indizea 34,4 da, probintziakoaren (30,9) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,9 da, probintziakoaren (2,6) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Ancín/Antzin udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 165 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,4; gainerako % 46,6 inaktibo zeuden.[19] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 10,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 58,2 zen eta emakumezkoena % 47,9; langabezia-tasa, aldiz, % 8,3 eta % 13,0 zen, hurrenez hurren.[19]

Okupatuen kopurua 155 zen 2023ean, 2021eko 140etik gora.[20] Emakumeek okupatuen % 36,8 osatzen dute, eta gizonek % 63,2.

155okupatu, 2023+% 10,7 2021etik
% 36,8emakumeak okupatuen artean
% 53,4jarduera-tasa, 2024
% 10,3langabezia-tasa, 2024
% 47,9
% 46,6
Okupatuak · % 47,9Langabeak · % 5,5Inaktiboak · % 46,6
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Ancín/Antzin, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak148% 47,988% 53,360% 41,7
Langabeak17% 5,58% 4,89% 6,3
Inaktiboak144% 46,669% 41,875% 52,1
Guztira309% 100,0165% 100,0144% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 56,8), industria (% 23,9), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 11,0) eta eraikuntza (% 8,4).[20]

% 11,0
% 23,9
% 8,4
% 56,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 11,0Industria · % 23,9Eraikuntza · % 8,4Zerbitzuak · % 56,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 51,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 27,1), eta oinarrizko okupazioak % 17,4.[21] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 60,2 eta emakumeen % 36,8).

% 27,1
% 51,6
% 17,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 27,1Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 51,6Oinarrizko okupazioak · % 17,4Ez dago jasota · % 3,9
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Ancín/Antzin, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak42% 27,122% 22,420% 35,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak80% 51,659% 60,221% 36,8
Oinarrizko okupazioak27% 17,412% 12,215% 26,3
Ez dago jasota6% 3,95% 5,11% 1,8
Guztira155% 100,098% 100,057% 100,0

Okupatuen % 77,4 besteren konturako langileak dira, eta % 22,6 norberaren konturakoak.[22]

% 22,6
% 77,4
Norberaren kontura · % 22,6Besteren kontura eta beste egoera bat · % 77,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Ancín/Antzin, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura35% 22,626% 26,59% 15,8
Besteren kontura120% 77,472% 73,548% 84,2
Guztira155% 100,098% 100,057% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 437 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[23][oh 2]. Udalerriaren azalera 8,8 km² denez, NAE lurraldearen % 49,7 da[24]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 97,9 lur goldagarria (428 ha, 12 ustiategitan), % 1,6 larre iraunkorrak (6,9 ha, ustiategi batean), % 0,5 arbolak (2 ha, 9 ustiategitan), berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,32 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,02 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
50%
50%
NAE · 437 ha (% 49,7)Gainerako azalera · 443 ha (% 50,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
98%
Lur goldagarria · 428 ha (% 97,9)Larre iraunkorrak · 6,9 ha (% 1,6)Arbolak · 2 ha (% 0,5)Baratzeak · 0,02 ha (< % 0,1)Berotegiak · 0,32 ha (% 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 249 gidari zeuden erroldatuta: 147 gizon (% 59) eta 102 emakume (% 41)[25]. Biztanleen % 67,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 468 ibilgailuk osatzen zuten: 269 turismo, 62 furgoneta, 48 kamioi, 41 motozikleta eta 11 ziklomotor[25]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 731 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (512) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14 urtekoa zen; turismoen % 8,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 20,4k 25 urte baino gehiago[25]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 61,2 diesel zen eta % 36,2 gasolinazko; 12 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 2,6; probintzian % 1,3). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44,7k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
22%
29%
45%
0 etiketa · 13 (% 2,8)ECO · 8 (% 1,7)C etiketa · 101 (% 21,9)B etiketa · 133 (% 28,9)Etiketarik gabe · 206 (% 44,7)
Turismoak, adinaren arabera
9%
10%
21%
41%
20%
< 4 urte · 23 (% 8,6)4–8 urte · 26 (% 9,7)8–15 urte · 56 (% 20,8)15–25 urte · 109 (% 40,5)≥ 25 urte · 55 (% 20,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzingo alkatea Agrupacion Independiente Iraldea (AII) herri ekimeneko Javier Ibañez Iriarte atera zen 2007ko udal hauteskundeetan. Udaleko zazpi zinegotziak lortu zituen taldeak, eta hortaz gehiengo absolutua udalean. Baliogabeko botoak 13 izan ziren (emandako guztien % 7,60) eta boto zuriak 13 izan ziren (botoen % 8,23). Abstentzioa % 36,67koa izan zen.

Antzingo Udala (2007)
AlderdiaBotoakZinegotziak
Iraldea1457

2011n aurkezten bakarra izan zen Agrupacion Independiente Lazagorri zerrendako Javier Dallo Diaz de Cerio aukeratu zuten alkate.

Udaletxea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • HELBIDEA: Geltokiaren kalea, 21

Alkateak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hauek izan dira Antzingo azken alkateak:

Alkatea Agintaldi hasiera Agintaldi amaiera Alderdia[26]
Carmelo Lacalle Lopez[26] 1979 1983 Zentro Demokratikoaren Batasuna
Salvador C. Lacalle Lopez[26] 1983 1987 Independenteak
Jose Antonio Martinez Dallo[26] 1988 a 1991 Kudeaketa batzordea
Maria Lourdes Ibañez Sanz[26] 1991 1995 Agrupacion Independiente de Ancin
Luis Javier San Felix Cambra[26] 1995 1999 Kudeaketa batzordea
Jon Iriberri Berrosteguieta[26] 1999 2003 Agrupacion Fuente del Encino Los Verdes
Javier Ibañez Iriarte[26] 2003 2007 Candidatura Independiente Iraldea
Javier Ibañez Iriarte[26][27] 2007 2008 b Candidatura Independiente Iraldea
Francisco Javier Lizarraga Mansoa[26] 2009 2011 Candidatura Independiente Iraldea
Javier Dallo Diaz de Zerio[26][28][29][30] 2011 2015 Agrupacion Independiente Lazagorri
Javier Dallo Diaz de Zerio[26][30] 2015 2017 c Agrupacion Independiente Lazagorri
Isaac Corres Lopez[26] 2017 2019 Agrupacion Independiente Lazagorri
Isaac Corres Lopez[26] 2019 2023 Agrupacion Independiente Lazagorri
Maria Lourdes Ibañez Sanz[31][32] 2023 Jardunean Agrupacion Independiente Lazagorri

a 1987an ezin izan zen Kudeaketa batzorde bat antolatu.

b Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

c Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.

Garraioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio:

 Araba Bus
 Zerbitzua  Hasiera  Ibilbidea  Amaiera ⁠
6Gasteiz
(geltokia)		Gasteiz (Bastiturri) • Gasteiz (epaitegiak) • Gasteiz (unibertsitatea) • Argandoña • Andollu • Trokoniz • Ixona • Egileta • Azazeta • Birgaragoien • Birgarabarren • Maeztu • Atauri • Antoñana • Santikurutze Kanpezu (gasolindegia) • Santikurutze Kanpezu (markesina) • Zuñiga • Azedu • Antzin • Mendilibarri • Murieta • Zufia • Zubielki • Lizarra (zezen-plaza)Lizarra
(geltokia)

Gainera, La Estellesa eta Pinedo autobus konpainiek Lizarra eta Iruñearako autobus zerbitzua eskaintzen dute. La Estellesa autobus konpainiak, esaterako, Aguilar Kodes eta Iruñea bitarteko autobus linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu ditu Aguilar Kodesko norantzan eta lau kontrako norabidean. Ibilbidea honakoa da:

Azpiegiturak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Goi-tentsio dorreak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2003an Espainiako elektrizitate-kudeatzaile publiko Red Eléctricak Castejón eta Gasteiz artean 400.000 volteko goi-tentsio linea bat eraikitzeko proiektua proposatu zuen. Proiektu horren arabera, 46 metroko goi-tentsio dorreak eraiki behar ziren, Lizarraldeko hainbat udalerri zeharkatuz[33]. 2008an proiektuaren aurkako talde bat sortu zen, eta 2010eko urtarrilaren 31n proiektuaren inguruko bozketa antolatu zen Arabako bost herri eta Nafarroako hogei herritan. Ezezko botoak % 98,9 izan ziren[34].

Kirolak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzinek kiroldegia, frontoi estalia eta irekia, futbol zelaia eta udal igerilekuak ditu.

Hezkuntza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • San Fausto Ikastetxe publikoa

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Antzin eremu ezeuskalduneko udalerria zen, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania zen. 2001eko erroldaren arabera, herritarren % 3,14k zekien euskaraz hitz egiten.

2009ko urtarriletik Antzingo udalerriaren izen ofiziala Ancin <> Antzin da[1].

2017ko ekainaren 22an Nafarroako Parlamentuak eremu mistora pasatzea erabaki zuen, beste 43 udalekin batean.[35]

Jaiak eta ospakizunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzingo jaiak uztaileko azken larunbataren inguruan ospatzen dira, Karmengo Amaren omenez. Handik bi hilera, urriaren 13an, "jai-txikiak" ospatzen dira, eta azkenik azaroaren 30ean, Mendilibarriko San Andresen omenezko ospakizuna.

Zerbitzuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzin-Ameskoako Zerbitzu Sozialen Mankomunitatea zaborra biltzeaz, urez hornitzeaz eta bestelako zerbitzuez arduratzen da, Antzinen eta eskualdeko beste hainbat herritan.

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

San Fausto eliza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
San Fausto eliza
Sakontzeko, irakurri: «San Fausto eliza (Antzin)»

Antzingo San Fausto eliza estilo gotiko-pizkundetarrekoa da. XVI. mendean eraiki eta XVIII. mendean handitu zen, sakristia eta elizaren goikaldea zaharberrituz. Lau zatitan banaturiko nabe bakarra du. Erretaula nagusia, estilo neo-gotikokoa, jatorrizko erretaula erromanista ordezkatzeko egin zuen Troasko Juan lizarrarak.

Eliza barruan Erdi Aroko bataiarri bat dago.

San Roman baseliza eta tren geltokia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Antzingo udaletxea, Anglo-Vasco-Navarro trenaren geltokia izandako eraikinean kokatua.

Estilo modernoko eraikin txiki eta karratua da. Antzina hondatutako baseliza baten arrastoen gainean eraiki zen eta barruan Karmengo Ama Birjinaren irudia eta San Romanen margolana daude. Baselizaren ondoan, XIX. mendearen amaieran eraikitako burdinbidearen geltokia dago. Anglo-Vasco-Navarro trenbidea bertan behera geratu zenetik, geltokia udalaren eraikintzat erabiltzen da.

Bigarren mailakoa izan arren, geltokiak dorre karratuaren itxura du. Beheko solairuan biltegia, bulegoak eta txarteldegia zeuden, eta goiko solairuetan, etxebizitzak. Tomas Urbinak 1925ean eraiki zuen eta lanek 58.842 pezetako kostua izan zuten.

Zubia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sakontzeko, irakurri: «Antzingo zubia»

Antzingo udalerrian 1870eko lau arkuko harlangaitzezko harrizko zubi bat dago, ondorengo hamarkadetan porlanezko egituraz berriztutakoa.

Herri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzindar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Nafarroako gobernuak 2009ko Urtarrilaren 19an kaleratutako dekretua.
  2. 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  3. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  4. ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  5. ↑ Euskaltzaindia. 155. araua: Nafarroako udal izendegia. .
  6. ↑ Nafarroako Meteorologi Agentziaren webgunea.
  7. ↑ (Gaztelaniaz) Gran Enciclopedia Navarra. Lezda. .
  8. ↑ Antzingo Udalaren webgunea
  9. ↑ «Indicadores municipales - Nastat» Nafarroa.eus (kontsulta data: 2026-08-03).
  10. ↑ «Indicadores municipales - Nastat» Nafarroa.eus (kontsulta data: 2026-08-03).
  11. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Nafarroa.tab.
  12. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Nafarroa.tab.
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  15. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADHR errenta Nafarroa.tab.
  17. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADHR fuente Nafarroa.tab.
  18. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADHR gini erreferentziak.tab.
  19. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  20. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  21. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  22. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  23. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  24. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1645748.
  25. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Nafarroa.tab (Wikimedia Commons).
  26. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales: Ministerio de Política Territorial y Función Pública.» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2020-04-30).
  27. ↑ Lan kontuengatik Iriartek alkatetza utzi eta Francisco javier Lizarraga taldekideari pasatu zion kargua. Ikus Diario de Noticias.
  28. ↑ (Gaztelaniaz) «21 municipios ya conocen a su alcalde» Diario de Noticias de Navarra 2011-05-28 (kontsulta data: 2025-03-28).
  29. ↑ (Gaztelaniaz) «Las fuentes de Ancín se secan con pocas opciones de recuperación inmediata» Diario de Navarra 2011-11-03 (kontsulta data: 2025-03-27).
  30. 1 2 (Gaztelaniaz) «Dimite el alcalde de Ancín, el independiente Javier Dallo» Diario de Navarra 2017-08-14 (kontsulta data: 2025-03-26).
  31. ↑ «Toki entitateen gida» Nafarroako Udal eta Kontzejuen Federazioa (kontsulta data: 2025-03-29).
  32. ↑ (Gaztelaniaz) «Todos los alcaldes y alcaldesas de Navarra, pueblo a pueblo» Diario de Noticias de Navarra 2023-06-18 (kontsulta data: 2025-03-24).
  33. ↑ http://sites.google.com/site/nolineadealtatension/Home/RATplanoAldizk.pdf?attredirects=0[Betiko hautsitako esteka]
  34. ↑ http://www.elcorreo.com/vizcaya/20100201/alava/votantes-rechaza-linea-alta-20100201.html El Correo Español egunkariaren webgunea
  35. ↑ (Gaztelaniaz) «44 localidades navarras ganan derechos para el euskara al pasar a la ‘zona mixta’» Naiz.info 2017-6-22.
  36. ↑ http://www.diariodenavarra.es/noticias/navarra/tierra_estella_valdizarbe/2012/05/29/ancin_goizueta_recordaron_pasado_comun_carboneros_81790_1006.html

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Antzin
Antzin | Mendilibarri
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Antzin&oldid=11760092"(e)tik eskuratuta